Bu haber kez okundu.

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİ VE TÜRKİYE'DE ÖĞRETMEN MAAŞLARI



Avrupa Toplulukları Resmi Yayınlar Dairesince hazırlanan 1996 yılı basımlı, Avrupa Birliğinde Eğitim Üzerine Temel Bilgiler adlı dokü­manda; Avrupa Birliğine üye ülke­lerde görev yapan öğretmenlerin mesleklerinin başlangıcındaki yıl­lık maaşlarıyla, belli bir kıdemden sonra aldıkları maaşları, 1965 yı­lından başlamak üzere her beş yılı kapsayacak şekilde (ilkokul, orta­okul, genel lise, meslek lisesi öğ­retmenleri) hazırlanmıştır.

Öğretmen maaşlarının durumu, ülke ülke, gayri safî millî hasılaya oran­ları esas alınarak, beş yıllık peri­yotları kapsayacak şekilde indikatörle (grafikle) gösterilmiştir. Bu indikatörler incelendiği zaman, 1965 yılında en yüksek olan öğret­men maaşlarının, Lüksemburg hari­cinde azaldığı görülmektedir.

1965 yılında; ilkokul, ortaokul, lise ve meslek lisesi öğretmenlerinin ara­sındaki maaş farklılıkları, son za­mana doğru azaltılmıştır. İrlanda ve Birleşik Krallıkta öğretmenler birbirlerine çok yakın maaş almak­tadır.

Yandaki tabloya Türkiye'nin son dört yılı ile 1993 yılına ait Avrupa Bir­liği ülkelerinde görev yapan öğret­menlerin "minimum" ve "maksi­mum" yıllık maaşları alınmıştır. Yine bu tabloda ülkelerin kişi başı­na gayri safi millî hasılası, ulusal para Avrupa Para Birimi (EURO) ve ABD Dolan cinsinden gösterilmiş­tir.

1993 yılı bilgileriyle öğretmenler tah­sil durumuna göre; Belçika 25-27, Danimarka 16-20, Almanya 18-22, Yunanistan 32, İspanya, İtalya, Avusturya 40, Fransa 20-30, İrlan­da 24-25, Lüksemburg ve Portekiz 29, Hollanda 24-26, Finlandiya 20,

İsveç 20-23, Birleşik Krallık'ta 8-9 yıllık hizmetten sonra maksimum maaşı alabilmektedir.

AB ülkelerindeki öğretmenler, genel­likle mesleklerine başladıklarında kişi başına gayri safi millî hasılala­rına yakın maaş almakta, kıdemli duruma geldikten sonra bu oran, iki katına yakın artmaktadır. Türki­ye'de de mesleğe yeni giren öğret­mene gayri safi millî hasılaya uy­gun maaş verilmekte, kıdemli öğ­retmenlerde bu oran birbuçuk kat dolayında kalmaktadır. Tablo incelendiğinde; Portekiz ve Yunanistan millî gelir açısından 4 kat, Lüksemburg 10 kat, diğer AB ülkeleri de Türkiye'den 5-7 kat da­ha zengindir.

Türkiye'de 4 Nisan 1994 den önce 2880 dolar düzeyinde seyreden kişi başına ulusal gelir, 4 Nisan 1994 deki ekonomik paketin uygulama­ya konulmasıyla 1900 dolar civarı­na düşerek, yaklaşık 1000 dolara yakın bir gelir kaybına neden ol­muştur. 15 Temmuz 1995 fiyatla­rıyla dolar cinsinden gayri safi mil­lî hasıla, 1993 yılı seviyesine ula­şamamıştır. Bu rakamın, 1996 yılı tahmini gelirlerine göre de düşük kalacağı tahmin edilmektedir.

Ekonomideki dalgalanmalardan top­lumun bütün kesimleri gibi öğret­menler de etkilenmiştir. Türki­ye'deki kişi başına gayri safi millî hasıladaki düşüklük nedeniyle in­sanlar ihtiyaçlarını karşılamada zorluk çekmektedir. Bu durum, öğ­retmenleri ikinci bir iş yapmaya zorlamakta, sonuçta da eğitimin kalitesi olumsuz etkilenmektedir.

Gayri safi millî hasılaya göre maaş alan öğretmenlerimiz, ihtiyaçlarını Dolar, Mark cinsinden karşılamak zorunda kaldıklarından sıkıntıdan kurtulamamakta, geleceğin gençleri ve çocuklarımız sağlıklı olarak eğitilememektedir.

Ulusal millî gelire bağlı maaş alan kemiz öğretmenlerinin, 1980"li yılların ortalarından itibaren serbest piyasa koşullarına bağlı olarak zorunlu ve sosyal ihtiyaçları arttığından, giderleri yükselmiştir. Bu dönemde AB ile bütünleşme sürenin başlamasıyla da ihtiyaçlar dolar veya Alman Markı'na ba olarak temin etmek zorunda kalmışlardır. 1978'den beri uygulanmakta olan öğretmen atama sistemi (rotasyon), araştırılmadan 15 yıl aradan sonra kaldırılmış, öğretmen dağılımındaki denge sağlanamamış, bir tarafta dersler boş geçerken, diğer taraftan bazı öğretmeler sınıfa girmeden maaş almışlardır.

Avrupa Birliği ile gümrük birliği ortaklığını kuran ülkemizde. VII.plân döneminde gerçekleştirilmesi düşünülen "Eğitim Reformu" çerçevesinde öğretmenlere sendikal haklar verilmeli, çalışmayan ve b şanlı olmayan öğretmenlerin sözleşmeleri yenilenmemeli, ihtiyaç duyulan yerlerde öğretmen görevlendirilerek dengeli dağılım yapılmalı, Avrupa şartlarında yaşam zorunda kalan öğretmenlerin pastadan daha çok pay almaları sağlanmalı, AB ile rekabet etmek zorunda kalacak ülkemizde de eğitim-öğretim kalitesi yükseltilmelidir.

 

 

KAYNAKLAR

1)   Key Data on Education in the European Union 1996,

2) Basic Statistic of the European Union, 1995,

3) DİE İstatistikleri ve DPT Ekonomik Gösterge Yayınları,

4) Resmi Gazete, Merkez Bankası Döviz Kurlan-Sayı: 21638, 21892, 21903. 22344. 22698

5) Öğretmen maaş bordroları. 1993, 1994. 1995. 1996 yılları


Ahmet KASAPÇOPUR
Milli Eğitim Bakanlığı Başmüfettişi
 


Millî Eğitim Vakfı  Dergisi  Sayı:36 Temmuz_Eylül 1996  Sayfa 11-13


BU HABERLER DE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol

öğretmen, eğitim, haber, meb, kamu, e okul, öğretmenler, sendika, psikoloji, sağlık, ekonomi, kamuhaber, meb haber, öğretmen haber, eğitim haberleri, öğretmen sorunları, eğitim psikolojisi, milli eğitim, kamu haber