Bu haber kez okundu.

Motorda tork nedir?
Otomobil ile ilgili olan bir çok kişi motorun gücü ile beraber bir de tork değerinin belirtildiğini iyi bilir. Ancak motor gücü konusunda iyi kötü fikir belirtebilen bu kişiler konu tork olunca genelde çok fazla bilgiye sahip değildirler. Aslında bir fizik terimi olan tork yada diğer adıyla moment motorun ürettiği güçten daha önemli etkilere sahiptir. 
 


Beygir gücü nedir? Nasıl ortaya çıkmıştır?

 
 

Tork Nedir?
 

 
Bir fizik terimi olan tork kısacası bir şeyi döndürmek için gerekli olan kuvvettir. Temel olarak 3 parametreye bağlıdır. Kuvvet, mesafe ve açı. Ancak açı kafa karıştırabileceği için burada dikkate almayacağız.
 
Bir çok insan lastik değiştirmek için eline bijon anahtarı almış ve kullanmıştır. Jant bijonlarını sökmeye yarayan bu alet ne kadar uzunsa bijonları sökmek de o kadar kolay olur. Kamyoncuların bijonları sökmek için bijon anahtarına boru takıp kol uzunluğunu arttırması bu nedenledir. Kolumuz ile uyguladığımız kuvvet ile  bijon anahtarının uzunluğu çarpılırsa tork yani moment elde edilir.
 
Türkiye'de kullanılan SI birim sistemine göre Tork, NM yani Newton-Metre birimi ile kullanılır. 1 Newton birimi ise kütlesi 1kg olan bir cismin 1 saniyede hızının 1 metre/saniye arttırılması demektir.
 
 
 
 
 
Kamyoncuların bijonları daha rahat sökebilmek için uyguladıkları boru ekleme tekniği
 
 

Motorda Tork ne anlama gelir?

 
İçten yanmalı motorlarda ise tork, krank milini döndürmek için gerekli olan kuvvettir. Krank milini döndüren parça ise piston ve piston koludur. Aşağıdaki animasyonda motorun nasıl tork ürettiği görülebilir. (açılar göz ardı edilmiştir)
  • Piston silindirler içerisindeki yanma sonucu aşağı doğru hareket ediyor.
  • Bu hareket bağlı olduğu krank miline KUVVET uyguluyor.
  • Krank milinin merkezi ile piston kolu merkezi arasında X uzunluğu bulunuyor.
  • Uygulanan kuvvet sonucu krank mili dönüyor.
  • Tork = KUVVET  x  X uzunluğu 
  • Tork en yüksek olarak,  X uzunluğunun en fazla olduğu zamanda elde ediliyor. 
  • X uzunluğunun sıfır olduğu yani pistonun en tepede olduğu noktada ise tork üretilmez.
    • Tork = Kuvvet x Uzunluk (Sıfır) = Sıfır
Görüleceği gibi aynen bijon anahtarı örneğinde olduğu gibi motor torku da bu şekilde üretiliyor. Oldukça basit bir prensiple gerçekleşen bu durum sayesinde motorda dönme hareketi elde edilir.
 
 
 
 
Hangi motorlarda tork daha yüksektir?
  • Aşırı beslemeye sahip motorlar
Daha fazla hava ve daha fazla yakıt daha fazla itme kuvveti anlamına gelir. Daha fazla itme kuvveti demek daha fazla tork demektir. Aşırı besleme sistemleri (turbo ve supercharger) silindirler içerisine daha fazla temiz hava gönderirler, daha fazla hava ile daha fazla yakıt karışımının yanması sonucu daha fazla KUVVET elde edilir ve tork artar.
  • Dizel motorlar
Dizel motorlarda silindir içerisindeki sıkıştırma oranı daha fazladır. Bu sayede silindirler içerisinde piston tarafından sıkıştırılan hava-yakıt karışımının yanması sonucu oluşan KUVVET daha yüksektir. Sonuç olarak tork artar.
 
Ayrıca dizel motorların silindir çapları (bore)  benzinli motorlara göre daha azdır ancak pistonun silindir içerisinde gidip geldiği mesafe (strok) daha uzundur. Bu nedenle krank mili merkezi ile piston kolunun merkezi arasındaki Xuzunluğu daha fazladır. Bu da torkun daha fazla olmasını sağlar.
 
 
Torkun yüksek olmasının avantajları nelerdir?
  • Ağır yüklerin daha rahat çekilebilmesi
  • Özellikle ara hızlanmaların çabuk gerçekleşmesi
  • Yokuş yukarı çekişin daha rahat olması
  • Vites değiştirme ihtiyacının azalması

Haber Kaynağı: http://www.sekizsilindir.com

BU HABERLER DE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol

öğretmen, eğitim, haber, meb, kamu, e okul, öğretmenler, sendika, psikoloji, sağlık, ekonomi, kamuhaber, meb haber, öğretmen haber, eğitim haberleri, öğretmen sorunları, eğitim psikolojisi, milli eğitim, kamu haber