Bu haber kez okundu.

 Hangimiz Daha Zeki? Ninem Mi Yoksa Ben Mi?

İnsanlık her yeni nesille birlikte daha mı zeki oluyor, yoksa tam tersi mi? Bu sorunun cevabı hem evet, hem de hayır.

Yapılan son araştırmalar, dünya genelinde IQ test sonuçlarının gözle görülür bir şekilde yükselmiş olmasına rağmen, bunun ille de eskisinden daha zeki olduğumuz anlamına gelmediğini tam tersine insanlığın genetik potansiyelinde bir çöküş başlamış olabileceği üzerinde duruyor.


Elbette bu sonuçlar tartışmaya açık ve asıl sorulması gereken soru şu: Yapılan testler zekayı tam olarak açığa çıkarmaya yeterli mi? Hepimizin bildiği gibi zekanın tek bir tanımı yok. Afrika Savanası’nda hayatınızı kurtaracak olan zeka, Hong Kong’un finansal piyasalarında hiçbir işe yaramayabilir.


“Yaşadığımız döneme ve ihtiyaçlarımıza göre zekamızın farklı yönleri gelişip farklı yönleri baskılanıyor olabilir” diyor  İsveç Umea Üniversitesi psikiyatrlarından  Michael Woodley.


Ben Mi Daha Zekiyim? 

Evet, modern dünya insanlarının atalarına göre daha zeki olduğuna inanmamızı sağlayacak pek çok gösterge var: Akıllı telefonlar, kalp nakli, teknolojinin binbir rengi… Teknolojik gelişmelerin yanı sıra insanoğlunun eskisine göre daha zeki olduğunu ifade eden bir başka teori var: Flynn Etkisi.


IQ testleri yaklaşık yüzyıldır var. Flynn ve çalışma arkadaşları bu ilk IQ testlerini 1980’li yılların başlarında gönüllüler üzerinde denemeye karar vermişler. Sonuç: İstisnasız hemen hemen herkes yüz yıl öncesine göre daha yüksek test sonuçları elde etmiş.


Profesör James Flynn’in çalışmaları sonucu öne sürdüğü bu teoriye göre genel popülasyonun IQ düzeyinde her on yılda bir yaklaşık 3 puanlık artış yaşanmaktadır.  Bu artışın, zekâdaki gerçek bir artış olduğu şeklinde çeşitli açıklamalar yapılsa da, yaygın kabul gören bir açıklama henüz ortaya atılmamıştır.


Flynn ve onun gibi düşünen diğer araştırmacılar, yükselen IQ skorlarını gelişen modern dünyaya bağlıyorlar. Çünkü IQ hem genlerden, hem de çevreden etkileniyor. Örneğin, küçük bir çocuğun yaşadığı ortam daha fazla uyaranla bir “akıllı çevre” haline dönüştürüldüğünde, IQ’su artacaktır. Çevrenin yanı sıra doğru beslenme ve okula gidiş oranındaki artış da Flynn Etkisi’ni destekliyor.


Belki de asıl farklı olan  teste tabii olan kişilerin konuya yaklaşımındaki farklılıktır. Örneğin Woodley’e göre 19. yüzyılda yaşayan birine köpek ve tavşan arasındaki ilişkiyi sorsaydınız, kendi yaşam tecrübesine göre değerlendirme yapıp ‘Köpek tavşanı avlar’ diye cevap verirdi. Atalarına göre daha soyut düşünmeye alışan günümüz insanı ise aynı soruya büyük bir olasılıkla  ‘Her ikisi de memelidir’ diye cevap verirdi. Woodley çevre ve eğitimle beslenen modern düşünme alışkanlıklarının  IQ testlerine verilen cevapları da etkilediğini düşünüyor.


 


Yoksa Ninem Mi Daha Zeki?


İnsanlığın  zeka düzeyinin artmadığı tam tersine düşme eğiliminde olduğunu destekleyen genetik teorileri de var. Örneğin Stanford Üniversitesi araştırmacılarından genetikçi Gerald Crabtree’nin araştırmalarına göre (2012) zekayı yaklaşık 2000-5000 gen kontrol ediyor. Yaklaşık 6000-2000 yıl önce en yüksek seviyeye ulaşan bu gen havuzu zamanla zararlı mutasyona uğradı, yani genetik havuzumuz giderek bozuldu. Crabtree, insan zekâsının son 3000 yıldan bu yana adım adım zayıfladığını iddia ediyor. Ona göre bunun asıl nedeni uygarlığı keşfeden insanlığın, eskisine oranla çok daha güvenli bir hayat sürmesi.


Sıklıkla paylaşılan başka bir teori de günümüzde yüksek IQ’lu insanların çocuk sahibi olmaya meyilli olmaması, bu nedenle zekanın neslinin tükenmekte olduğu.


Belki de işler tahmin ettiğimiz gibi değildir. Her geçen gün biraz daha gelişen zeka sadece modern dünyaya ait bir inançtır.


Konuya şüphe ile yaklaşan Woodley ve arkadaşları Flynn tarafından açıklanan testleri farklı bir yaklaşımla gözden geçirmişler: Sorulara cevap verme hızı. Burada ise sonuçlar tamamen tersine dönmüş. Geçmişten günümüze sorulara verilen tepki sürelerinde bir yavaşlama eğilimi gözlenmiş. Belki de sağlık, beslenme ve eğitim sayesinde geliştiği farz edilen beyinlerimizde testlerin çözemediği başka değişimler de oluyordur. “Belki de her geçen gün hormonlu gübre ve sera teknolojileri sayesinde pırıl pırıl açan çiçeklere benziyoruz.” diyor Woodley.


Henüz kimse bu tartışmaya son noktayı koyabilmiş değil. “Yüz yıllık bir zaman dilimi içerisinde insanlığın tepki sürelerinin %20-%25 oranında azalmış olması az şey değil” diyor Adelaide Üniversitesi’nden Theodore Nettelback. Ancak zeka üzerine çok sayıda çalışması bulunan profesör, göz önünde bulundurulması gereken çok farklı değişkenler olduğunu ve bu bulgunun tek başına bir şey ifade etmeyeceğini de ekliyor.


Flynn “Belki de tek neden, günümüz insanının daha temkinli olmasıdır” diyerek teorisini savunuyor. Örneğin İngiliz çocuklar ve Çinli çocuklar arasında yapılan benzer bir araştırmada Çinli çocukların İngiliz akranlarına oranla daha hızlı tepki verdiği gözlenmiş. Belki de aradaki asıl fark Çinli çocukların risk almaya daha yatkın olmasıdır. Ya da yüz yıl önce yaşamış olan atalarımızın…


Sonuçta bildiğimiz tek şey, hiçbir konuda kesin yargıya varılamamış olması.


 


www.livescience.com


 


Kaynak: http://www.egitimpedia.com/egitim-2/hangimiz-daha-zeki-ninem-mi-yoksa-ben-mi

BU HABERLER DE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol

öğretmen, eğitim, haber, meb, kamu, e okul, öğretmenler, sendika, psikoloji, sağlık, ekonomi, kamuhaber, meb haber, öğretmen haber, eğitim haberleri, öğretmen sorunları, eğitim psikolojisi, milli eğitim, kamu haber