Bu haber kez okundu.

ERKEN OKUMA, HİPERLEKSİ BELİRTİSİ OLABİLİR Mİ?
 Vaktinden önce konuşmaya başlayan çocukların ebeveynleri genelde bu duruma çok sevinir, hatta bu durum bazı ailelerde çocuğun fazla zeki olduğuna işaret eder. Çocukların erken okumaya başlaması düşünüldüğü gibi sağlıklı bir durumdan ziyade bir dil-konuşma bozukluğunun belirtisi midir? Okul çağından önce ve çoğunlukla çok az bir çabayla okuma yazmayı öğrenen çocuklarda yaşanan gelişim Hiperleksi’yi işaret ediyor olabilir mi? 

Uzman Psikolog Zeynep Kaya, ebeveyn ve eğitimcilere yol gösterecek okuma becerisi ve Hiperleksi hakkında önemli bilgiler verdi.
Okuma, görsel semboller serisini, sözlü veya sözsüz olarak ses dizelerine çevirme sürecidir. Hecelerin fonetik değerlerinin öğrenilmesi aracılığıyla, okumayı ve sözcükleri telaffuz etmeyi öğrenme, çocuktan çocuğa farklılık gösterir. Okuma becerisi bir hiyerarşi dâhilinde edinilir. Okumayı devam ettirebilmek için bir birey en azından bazı becerilere sahip olmalıdır:

Harf veya harf gruplarını tanıma,
Sözcükleri tanıma ve bu sözcüklerin çeşitli seslere bölünebildiğini bilme,
Sözcükleri ve onların anlamlarını içeren bir sözcük dağarcığı geliştirme ve uygun şekilde okuma,
Sözcüklerin öbek ve tümceler oluşturmada temel bir araya gelme kurallarını anlama,
Okuduğundan anlam çıkarabilme.
Çocuğun okuma becerisine sahip olması için ön hazırlık sürecinden geçmesi, okuma olgunluğuna erişmesi gerekmektedir. Çocuk, okuma olgunluğuna genellikle 6 yaşını bitirdikten sonra hazır kabul edilir. Fakat okuma olgunluğu için yaşın kıstas alınmasından daha önemli faktörler vardır.

Okul öncesi eğitimle çocukta bazı beceri ve yeteneklerin geliştirilmesi, sözcük kapasitesinin arttırılması ve dikkat süresinin belirli bir düzeyde olması gerekmektedir. Bu olgunluğa sahip olmayan çocuklarda okuma öğreniminin aksadığı görülmektedir.

Çocuğunuza zorla okuma öğretmeye çalışmayın!
Zorla okuma öğretilen çocuklarda okulun ilk yıllarında öğrenme kapasitelerini engelleyen bıkkınlık ve isteksizlik gözlenir. Çocuklara bu dönemde okumayı öğretmektense ailelerden, okuma olgunluğunu kazanması için çocuğa fırsatlar yaratması beklenir. İzlenilen bir tiyatro ya da film hakkında sohbet etmek, çocuğa kitap okuyup kitabın içeriği hakkında konuşmak çocuğun anlama kapasitesinin gelişmesine katkı sağlamak, kelime hazinesini geliştirmek, okuma olgunluğu kazanmasında son derece etkilidir. Özellikle eşleştirme kartları, neden sonuç kartlarıyla oynanan oyunlar çocuğun hem kapasitesinin gelişmesini hem de eğlenceli vakit geçirmesini sağlar.

Hiperleksi nedir?
Anne-baba öğretmeden çocuğun kelimeleri tanıması ve erken yaşta okumaya başlamasına Hiperleksi denir. Erken yaşta okuma yeteneği genellikle ezbere okuma tarzıdır. Bu çocuklar kelimeleri ezberlerler ve ne anlama geldiklerini fark etmezler. Okuma gerçekleşse bile çocuk okuduğunu anlamaz. Yani okuma gerçek işlevinden çok uzak bir şekilde gelişmiştir. Kelimelere karşı çok ilgilidirler. Bazen hiç görmedikleri kelimeleri bile okuyabilirler.

Hiperleksisi olan çocuklarda konuşma bozuklukları ve sosyalleşmeyle ilgili sorunlar da görülür. Konuşma becerisi yaşıtlarına göre geriden gelişim gösterir. Bu çocukların konuşmaları genellikle ekolaliktir (tekrarlayıcı). İyi bir işitsel görsel hafızaya sahiptirler. Şarkıları çok kolay ezberlerler. Konuşmaları normal olsa bile konuşmayı başlatma ve sürdürme konusunda sıkıntı yaşarlar.

Hiperleksi olan çocuklarda sosyal ilişki kurmakta zorlanma, kendine özgü korkular, yoğun kaygı, öfke nöbetleri ve davranış problemlerine rastlanabilmektedir.
Hiperleksisi olan çocukların tedavilerinde bir uzman desteği olarak dil konuşma terapistlerinden ve özel eğitim programlarından yararlanılabilir. Bunun yanı sıra çocuğun sosyalleşmesi için fırsatlar yaratılmalı, çocuk sosyal aktivitelerle geliştirilmelidir.

Akran ilişkilerinin geliştirilmesi için akran oyun grupları son derece faydalıdır. Özellikle çocuğun anlamlandırma, neden sonuç ilişkisi kurmasına katkı sağlayabilecek oyunlar seçilmesi tedavinin bir parçasıdır.
Yazar: Psikolog Zeynep KAYA

Kısa Bağlantı :  http://clss.link/1UNekZP
BU HABERLER DE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol

öğretmen, eğitim, haber, meb, kamu, e okul, öğretmenler, sendika, psikoloji, sağlık, ekonomi, kamuhaber, meb haber, öğretmen haber, eğitim haberleri, öğretmen sorunları, eğitim psikolojisi, milli eğitim, kamu haber