Bu haber kez okundu.

Çocuklarınızda Okuma Aşkı Yaratacak Adımlar

Okuyan Çocuklar Yetiştirmek adlı yeni kitabında Daniel Willingham, çok net: “Çocuklara okumayı öğretmekle okumayı sevmeyi öğretmek arasında çok büyük bir fark var.”
Kendisi de bir baba olan Willingham, okumayı belirli nedenlerle savunmuyor -araştırmalar keyif için okuyan çocukların okulda ve hayatta daha iyi olduğunu gösterdiği için değil. “Çocukların neden okuması gerektiğine dair duyduğunuz standart şeylerin çok güçlü argümanlar olduğunu düşünmüyorum” diyor. “Çünkü eğer amaç iyi bir vatandaş ya da çok para kazanmaksa, boş zamanlarında kitap okumak yerine bu hedeflere daha doğrudan ulaşmayı sağlayacak çok sayıda yol olduğunu düşünebirim.”
Willingham çocuklarının okumayı sevmesini istiyor çünkü “Bana göre bu bir aile değeri. Benim sevdiğim, önem verdiğim bir şey. Bir okuyucu olmamın sayesinde, başka türlü sahip olamayacağım deneyimlere sahip olduğumu düşünüyorum. Bu nedenle doğal olarak çocuklarımın da bunu deneyimlemesini istiyorum” diyor. Virginia Üniversitesi’nde Psikoloji Profesörü olan Willingham, yeni kitabının ebeveynler ve öğretmenler için okuma aşkının alevini tutuşturacak stratejilerin olduğu bir rehber olmasını ümit ediyor.
Çocuklarımız daha küçükken onları okuma tutkunu yapacak bir yola sokmak için neler yapabiliriz?
Okul öncesinde muhtemelen yapabileceğiniz en önemli şey, çocuğunuzun konuşma seslerini duyduğu oyunlar oynamak; kafiye oyunları, içinde aliterasyon (ses yinelemesi) gibi birçok ses oyunu ve kafiyenin olduğu kitapları yüksek sesle okumak. Bu yardımcı olur.
Bir kere temel mantığı anladıklarında daha farklı şeyler yapabilirsiniz. Ve bunlar –konuşma sesleriyle onların etrafında oynadığınız oyunlar- çocukların gerçekten çok sevdikleri oyunlar.
Eğer Billy adında bir çocuğunuz varsa şöyle diyebilirsiniz; “Babanın adı Cory. Eğer Billy’nin adının ilk sesini alırsak benim yeni adım Bory olur.” Bu tür şeyler çocuklar için gerçekten çok komik. Çocukları bu tür şeyler yapmaktan alıkoymanın gerçekten çok zor olduğunu söyleyen çok sayıda anaokulu öğretmeni ile konuştum.
Mandalina, panda, pandalina…
Kesinlikle … Aynen. Biliyor musunuz, tekerlemeler bununla doludur. Ve uzunca bir süredir biliniyor ki evde tekerlemeler duyan, tekerlemeyle büyüyen çocuklar okumayı öğrenmeye diğerlerinden daha hazır oluyor.
Fakat küçük çocuklarda okuma sevgisini nasıl teşvik ediyorsunuz?
En belirgin nokta, okumayı seven bir rol modelin olması. Bu kitapta özellikle vurguladığım noktalardan birisi, çocuklarda bir hassasiyet oluşturmaya çalıştığımız fikrin, ailemizde bir değer olarak kendini göstermesi. Birçok ebeveynin bunun –evinizde koyduğunuz kurallar, saygı beklediğiniz noktalar gibi- çocuklar için ne kadar önemli bir mesaj olduğunun değerini yeterince bilmediğini düşünüyorum.
Siz okuma modeli olmalısınız. Keyif veren okumalar için yüksek sesle kitap okuyun, sıcak, samimi ve pozitif ilişkiler oluşturun. Ama ailemiz yeni şeyler öğrenmekten hoşlanır gibi konulara da vurgu yapın. Dünya hakkında yeni şeyler öğrenmeyi severiz, onun bir parçasıyız; işte bu okumadır. Yani, çocuk daha okumayı öğrenmeden bile çocukta ben okumayı seven bir ailedeyim duygusunu geliştirmek…
Vurgulamak istediğim ikinci önemli parça da okumayı, bir çocuğun yapabileceği en çekici şey yapmak zorundasınız. Çocukların okumayı sevmesi yeterli değil. Eğer okumayı seviyorlarsa ama yapmayı daha çok sevdikleri bir şey yapabileceklerse, onu yapmayı tercih edeceklerdir. Bunun kolay yolu çocukların kitapları kolayca bulabilecekleri, aksi halde sıkılacakları yerlere koymak. En önemli yerlerden biri de araba. Bunun en önemli yanlarından biri de sizin sürekli olarak hazır eğlence yollarından birini sağlamadığınızdan emin olmanız.
Mother and Daughter Reading Together
Karım, banyoya içinde dergilerin olduğu bir sepet koydu. 6 yaşındaki oğlum doymak bilmez bir iştahla onları okuyor ve 3 yaşındaki kardeşi de onu taklit ediyor.
9 yaşındaki kızım çok tutkulu bir okuyucu ve sanırım onun küçük kızkardeşi de. Ama bunda ablasını izlemesinin etkisinin küçük bir parça olduğunu düşünüyorum.
Dijital aletlerin a) bizi okumaktan uzaklaştırdığını b) odaklanmaktan alıkoyduğunu düşünüyor musunuz?
Bizi odaklanmaktan alıkoyduklarına dair kanıt yok. Eğer psikologların dikkat süresini ölçme tekniklerine bakarsanız, son 50 yılda bir düşüş yaşandığına dair konut yok. Beyin plastiktir (esnektir) fakat ben dikkatin çok merkezde olduğunu düşünüyorum. Dikkat süresinde çok ciddi bir düşüş de bana biraz olanakdışı geliyor. Eğer öyle olsaydı, biz hepimiz gerçekten aptal olurduk ya da diğer bilişsel süreçlerimizi bir şekilde ayarlamamız gerekirdi.
Sanırım anne babaların ve ebeveynlerin ne gördüklerini düşündükleriyle ilgili bir şey var. Çocukların dikkatlerinin bundan on yıl öncesine göre daha dağınık olduğunu düşünüyorlar ve dijital aletleri suçluyorlar. Tüm dijital aletlerin ortak özelliği, anlık eğlence sağlamaları. Ve sağladıkları eğlence çok az efor gerektiriyor ve her zaman ulaşılabilir. Neredeyse sınırsız bir çeşitlilik var. Bunun sonucu dikkat süresinin düşüklüğü değil de bizim tutum ve davranışlarımızdaki değişiklik olabilir. Bizim davranışlarımız ve inanışlarımız “Sıkılmak normal bir hal değil. Asla sıkılmamalıyım” şeklinde.
Okuma konusunda çocukları ödüllendirmeye gelince sizin bakış açısınız nedir?
Ödüller gerçekten geri tepme potansiyeline sahiptir. Çocuğunuzla “Bu senin tek başına yapabileceğini beklemediğim bir şey” diye iletişim kurarsınız. Yapılan işin keyifsiz olduğunu düşünerek insanlara “bedel ödemesi” yaparsınız ve onlar siz “ödeme” yapmazsanız o işi yapmazlar. Yani çocuğunuza okuduğu için “ödeme” yapmak, çok net olarak çocuğunuzla şöyle bir iletişim kurduğunuzu gösterir: “Bu senin için eğlenceli olabilmesini beklediğim bir şey değil.”
İnsanlara bir şey yapması için bedel ödediğinizde doğru ödülü bulursanız onların daha iyisini yaptığını gösteren iyi, deneysel kanıtlar var. Fakat ödül sona erdiğinde, bu kez onlar büyük olasılıkla daha azını yapacaklardır. Bunun nedeni, daha önce yaptıklarına farklı bir atıf yüklemeledir. Bu nedenle kitap okuması için ödüllendirilmeyen çocuk geriye bakar ve “Bu kitabı okuyorum çünkü ben kitap okumaktan hoşlanan bir çocuğum” der. Ama bunun yerine hareket noktası “Kitap okuyorum çünkü babam bana ödül verdi” olursa, babası ona ödül vermediği zaman okuması için de bir nedeni kalmayacak. Bu nedenle benim tasviyem ödül sizin deneyeceğiniz ilk yol olmamalı. Fakat bir çocuğun okumasını sağlamanın tek yolu ise, kesinlikle bunu düşünürüm.

 
 
Kaynak: http://ww2.kqed.org/mindshift/2015/03/17/how-do-you-foster-a-love-of-reading-in-young-children/

BU HABERLER DE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol

öğretmen, eğitim, haber, meb, kamu, e okul, öğretmenler, sendika, psikoloji, sağlık, ekonomi, kamuhaber, meb haber, öğretmen haber, eğitim haberleri, öğretmen sorunları, eğitim psikolojisi, milli eğitim, kamu haber