Bu haber kez okundu.

Çocukların Neden Gerçek Oyuna İhtiyacı Var?
 Gözümün ucuyla baktığımda kızımın vıcık vıcık çamurun içine ayak parmağını daldırıp çıkardığını görüyorum. Donup kalıyorum. Zihnimde birbirinden tamamen zıt iki görüntü canlanıyor: Yorgunluktan kıvranan bir bebeği dizimde bin bir hokkabazlıkla tutmaya çalışırken bir taraftan çamurlu bir çocuğu yıkamaya çalışan ben ya da her ikisinin de yüzüne kazınmış çamurların tadını çıkaran ben. Burada bir seçim yapmam gerekiyor. Sessiz kalmak ve gözlemlemek ya da bir uyarıda bulunmak. “Kıyafetlerini kirletme!” ya da “Sadece ayağını!” gibi.
Sessiz kalıyorum.

Bu sihir dolu bir an. Bu an, korunması gereken bir an.

Sadece kir. Kirlenmek güzeldir değil mi? Gerçek oyun kirlidir. Ve gerçek oyun çocukluğun kendisidir.

Ancak bu deneyimler çocuklarımız için giderek ve giderek daha nadir yaşanan şeylere dönmeye başladı. OMO’nun yeni “Kirlenmek Güzeldir” kampanyasına göre yaşları 5-12 arası olan çocukların neredeyse yarısının günde ortalama bir saatten biraz fazla oyun oynadığını biliyor musunuz? Bu, ebeveynlerinin o yaşlarda oyunla geçirdikleri zamandan üçte biri daha az. Tek bir jenerasyonda yüzde 36′lık bir azalmadan söz ediyoruz. Bu sizi şok etmiyor mu? Bence etmeli! Bunu normal kabul edemeyiz. Artık gerçek oyuna hiç zaman ayıramayacak kadar meşgul insanlar mı olduk? Bence önceliklerimizi yeniden değerlendirmemizin zamanı geldi.


Serbest ve yapılandırılmamış oyunun çocuklar için önemi hakkında pek çok yazı yazdım. Çok sayıda insanın gerçek oyunun önemini kabul ettiğini görmek çok sevindirici. Birçok insan çocukların hayal kurmalarına, yaratmalarına, etrafı dağıtmalarına ve kirlenmelerine izin vermemiz gerektiği konusunda hemfikir. Ancak her ne kadar herkes çocukların yapılandırılmamış oyuna ihtiyacı olduğu konusunda aynı fikirde olsa da, bunun “pratik” olmadığını söyleyenler de vardı. Evde çok meşgul olduklarını söyleyen anne babalar oldu. Okulda sadece çocuk tarafından yönetilen oyunlar oynayan bir grup çocuğu yönetmenin hiç de kolay olmadığını çünkü çok fazla dağınıklığa ve kire sebep olduğunu söyleyenler oldu.

Bazı insanlar ise gerçek oyunun çocuklarımız için önemli olduğunu kabul etse de bunun olmasına izin vermenin sonuçları konusunda tam olarak rahat olamıyorlardı. Ya o ağaca çıkmasına izin verirlerse ve çocuklar kayarsa ve düşerse? Hepimiz çocuklarımızı korumak istiyoruz elbette ve modern ebeveynler için bu baskı bazen fazla ağır. Sosyal medyanın her yerinde mükemmel evlerin ve çocukların fotoğraflarını görüyoruz. Ama gerçek hayat böyle değil. Hayat çılgınca ve dağınık ve kirli. Üstelik her aileninki kendine özel. Gerçek hayat ve gerçek oyunun pozu verilemez ya da stilize edilemez. Gerçek hayat olduğu haliyle mükemmeldir.

dirtisgood06
Çocukların dünya hakkında bir şeyler öğrenmesi için dünyayı deneyimlemeleri gerekiyor. Olmaları gereken muhteşem insanlar olarak gelişebilmeleri için oyun oynamaları gerekiyor. Söz konusu oyun olduğunda ne kadar ‘hayır’, ‘dur’ ya da ‘dikkatli ol‘ sözü duyarlarsa, o kadar fazla fırsat kaçabilir. Hiç şüphe yok ki gerçek oyun bazen dağınık ve sesli olabilir. Peki gerçekten biraz dağınıklığın ve kirin bizi durdurmasına izin verecek miyiz? Kız kardeşlerine katılmaya karar veren çocuklarımın gülmelerini ve çığlıklar atmalarını ve her yerleriyle kalın yapışkan çamurlara batmalarını izlerken size şunu söyleyebilirim ki bu hayatta asla kaçırmak istemeyeceğim sahnelerden biri.

Çocukların gerçek oyun yoluyla kirlenmelerine izin vermenin faydaları, yaşanılan zorluklardan çok daha ağır basıyor elbette.
dirtisgood05
Gerçek oyun neden iyi bir şey?

Çocuklar dünyayı tüm duyularını kullanarak keşfediyorlar. Böyle öğreniyorlar çünkü. Bu yüzden oyun genelde dağınıklıkla ve kirlenmekle sonuçlanıyor. İşte serbest, dağınık, yapılandırılmamış oyunun sayısız faydalarından bazıları:

Özgüven ve bağımsızlık kazanmak.
İnce motor becerilerini ve el göz koordinasyonunu geliştirmek.
Problem çözme ve planlama becerilerinin pratiğini yapmak.
Yoğun konsantrasyon.
Bilimsel aklı deneyimlemek ve geliştirmek.
Sebep ve sonuç ilişkisini öğrenmek.
Dağınık ve kirli sanat projeleri çocukların kendilerini ifade etmelerini, dokunma duyularını geliştirmelerini, yeni kelimeler öğrenmelerini yaratıcı olmalarını sağlar.
Doğa ve çevre hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak ve takdir duygusu taşımak.
Fiziksel sağlık ve hareket.
Ve en önemlisi, eğer kir pas içindeki serbest oyuna dalmış bir çocuğu gördüyseniz       bilirsiniz; yaşadıkları mutluluğu görmemek imkansızdır.
Bu saydıklarımın çoğu bir sınıfta da öğretilebilir. Bu yüzden ne kadar pratik değil gibi görünse de, hepimiz çocuklara serbest oyun için zaman yaratmayı borçluyuz. İster küçük bir evde yaşıyor olun, ister evinizde bahçe bile olmasın, ister anneniz “çocuklar haftalardır banyo yapmıyor gibi görünüyor” diye şikayet edip dursun… Lütfen, bırakın çocuklar oynasın!

dirtisgood04

Sakın beni yanlış anlamayın, bazen aşırı zor oluyor dediğinizi duyar gibiyim. Benim dört çocuğum var ve çıkardıkları çamaşır inanılmaz miktarda. Bu işi daha pratik bir şekilde halletmenin yollarını arıyorum sürekli. Ama onların oyun seçimlerini sadece temiz ve düzenli olanlarla sınırlandırmak asla bunlardan biri değil.

Gerçek oyunun dağınıklığını nasıl biraz daha yönetilebilir hale getirebilirsiniz:

Beklentilerinizi değiştirin. Çocuk sahibi olmak demek, dağınık ve pis olmak demektir. Bu böyledir işte. Parlayan tertemiz evler ve hayatlar geride kaldı artık. Dağınıklığı ve kirliliği her zaman bekleyin!
Dağınıklığı ve ne anlama geldiğini kutlayın. Kir, boya, yerdeki oyuncaklar, halınıza kalıcı olarak yerleşmiş pırıltılar… Tüm bunlar bana oyun dolu eğlenceli bir günün hikayesini anlatır. Çocuklar oyun yoluyla öğrenir. Dağınık ve kirli oyunun oynanmasına ne kadar fazla izin verirseniz, çocuklarınız o kadar özgürlük hissedecek ve oynadıkları oyundan o kadar fazla fayda göreceklerdir. Dağınıklığı, kirlenmeyi kucaklayın! Bu öğrenmenin ve eğlencenin bir işareti.
Bazı sınırlar koyun. Dağınıklık ve kirliliğin nerede sorun olmadığını ve nerede sorun olduğunu çocuklarınızın çok net bilmesini sağlayın. Eğer hiçbir şeyi sorun etmezseniz oyun, boyanmış bir televizyonla son bulabilir. Bizim evimizde ne zaman isterseniz sanatsal çalışma yapabiliyorsunuz ama bunu sadece oyun odasında ya da bahçede yapabilirsiniz. Suluboyalar ve oyun hamurları içeride yapılabilir ama akrilik boyalar ve killer bahçede kullanılabiliyor. İki yaşında vücudunu boyamayı seven bir çocuğum var. En iyisi bunu dışarıda yapması!
dirtisgood06

Yıkanabilir sanat malzemeleri alın. Bazen çocuklar kendilerini o kadar kaptırıyorlar ki bir bakıyorsunuz duvara çok güzel bir resim çizilivermiş! Bu tür durumlar için sadece yıkanabilir sanat malzemeleri alıyorum.
Hazırlıklı olun. Eğer etrafın dağılacağını ve kirleneceğini öngörüyorsanız, önceden hazırlık yapın. Mesela eğer çocuklar boya yapmak istiyorlarsa, işleri bittiğinde kullanılmış tüm fırçaları ve kapları içine koyabilecekleri bir büyük br kabı, ellerini yıkamak için bir kovayı ve eski bir havluyu hazırda tutun.
Oyun kıyafetleri olsun. İyi giysileri, özel olaylar ve günler için saklayın. Bırakın çocuklar oynarken, kirlenmesinden hiç rahatsızlık duymayacağınız kıyafetler giysin. Derdiniz kıyafet olmasın. Ayrıca her şeyin yıkanabilir olduğunu da unutmayın.
Yedek giysi taşıyın. Belki bir de havlu! Bir keresinde deniz kenarında kahvaltıya gitmiştik ve yemekten sonra çocuklar kendilerini denizde buldu. Hem de üstündekilerle birlikte! Beklenmedik bir şeydi ve inanılmaz eğlendiler. Hazırlıklı olduğum ve onlara hayır demediğim için çok mutluyum.
Siz de katılın. Ayak parmaklarınızı çamura batırın, biraz boyama yapın, kumdan bir kale inşa edin. Siz de dağınıklığa ve kirlenmeye katılın. Gerçek oyun yetişkinler için de eğlencelidir.
dirtisgood05

Kızların ayaklarıyla çamurları ezmelerini ve çamurdan pastalar yapmalarını izlerken aslında çocukların en iyi yaptığı şeyin ta kendisini izliyordum: Oyunu. Şimdi küçük bebeğim bile oyuna katıldı. Yüzlerindeki neşeyi ve yaşadıkları coşkuyu izlerken, doğru kararı verdiğimi biliyordum. Gerçek oyun, çocukların çocuk olmalarına izin vermek ve en kirli ve en dağınık anları bile kucaklamaktır. Gerçek oyun, onların özgürce oyun oynamalarına izin vermektir. Sınırlamalar koymadan. İşte size güzel, dağınık, coşku dolu, neşeli gerçek oyun ve öğrenme. Sadece biraz kirli.

 

Bu yazı MOMO ANAOKULU tarafından desteklenmektedir.
 

BU HABERLER DE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Anahtar Kelimeler:
çocukOyunGerçek Oyun

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol

öğretmen, eğitim, haber, meb, kamu, e okul, öğretmenler, sendika, psikoloji, sağlık, ekonomi, kamuhaber, meb haber, öğretmen haber, eğitim haberleri, öğretmen sorunları, eğitim psikolojisi, milli eğitim, kamu haber