Bu haber kez okundu.

Çocuk Disiplininde Dikkat Edilmesi Gereken 10 Kural

Çocuk eğitiminde en önemli noktalardan biri olan çocuk disiplinini sağlama konusunda harika on öneri sizi bekliyor.

1- Kurallar konusunda tutarlı ve kararlı olmak: Davranış değişikliği süreç ister ve kurallara göre davranmak öncelikle onları özümsemeyi gerektirir. Konulan kurallar konusunda kararlı davranmak ve sınırları iyi belirlemek, kurallara göre davranış oluşturmada önemli bir noktadır
2- Kuralların sınırlarını iyi belirlemek: Kişiden kişiye değişen, yoruma dayalı kurallar yerine anlaşılması net kurallar belirlemek gerekmektedir. Örneğin ‘eve geç gelme’ cümlesinde, ‘geç’ kavramı kişiden kişiye değişebileceği için yoruma açıktır. Bunun yerine akşam 9’da evde olmanı istiyorum gibi sınırları olan kurallar koymak daha etkili olacaktır.
3- Sözleri davranışlarla desteklemek: Örneğin çocuğunuza; ‘odanı toplamadan oyun oynayamazsın’ kuralını koyuyorsanız ve o oyun oynamaya gittiğinde arkasından odayı siz topluyorsanız bu söylediğiniz sözlerle davranışlarınızın birbirini tutmadığı anlamına gelir. Bu durumda çocuğa karışık mesaj iletilmiş olur ve çocuk, sözlerinizle belirlediğiniz kuralın, uygulamada geçerli olmadığı mesajını alır. Bu nedenle sözlerinizle davranışlarınızın örtüştüğünden emin olun.
4– Çocuğunuza davranışlar konusunda model olun: Çocuğunuz birçok davranışı sizi gözlemleyip taklit ederek öğrenir. Bu durumda onun davranışlarının en büyük örneği ebeveynlerinin tutum ve yaklaşımlarıdır. Çocuğunuz, özellikle problem çözme becerileri geliştirirken sizi gözlemler ve taklit eder. Örneğin çocuğunuzun uzlaşmacı bir tutum izlemesini istiyorsanız ve kardeşiyle kavga ederken aralarına girip bağırarak ve belki de şiddet kullanarak sorunu çözüyorsanız, çocuğun aldığı mesaj; ‘sorunları çözme yöntemi bağırmak ve vurmaktır’ olacaktır.
5- Davranışların sonuçlarının iyi belirlenmesi: Olumlu ya da olumsuz davranışın yol açacağı sonuçlar belirlenmeli ve çocuğa açıklanmalıdır. Örneğin ödev saatinde ödev yapmamak, o günkü bilgisayar saatinin kaybedileceği anlamına gelir şeklinde sınırları ve sonuçları belli kurallar koymak faydalı olacaktır.
6- Olumsuz davranışın pekiştirilmemesi: Örneğin ağladığında istediği yapılan bir çocuk düşünelim. Aile bu konuyla ilgili karar alır ve ağladığında istediğini yapmamaya başlarsa, çocuk bu duruma hemen alışmayacaktır. Eskiden 10 dakika ağladığında elde ettiği şey için şimdi saatlerce ağlayabilir ve ebeveynler bu duruma daha fazla katlanamadıkları için çocuğa istediği şeyi verebilirler. Sonuç olarak çocuk, ‘demek ki yeterince uzun süre ağlarsam istediğimi elde ederim, eğer edememişsem bu yeterince ağlayıp bağırmadığım anlamına gelir’ mesajını alır. Çocuğun, ağlayarak isteğini yaptırma olumsuz davranışını pekiştirmemek adına, ebeveynlerin kurallar konusunda kararlı olması gerekmektedir.
7- Çocuğu disipline ederken, yaşına ve ihtiyaçlarına uygun kurallar belirlemek: Aile değişken bir yapıdır ve yıllar içinde çocuklar büyüyerek, özgürlüklerini arttırmak isterler. Buna bağlı olarak kuralların da revize edilmesi gerekmektedir. Örneğin 5 yaşındaki bir çocuk ile 15 yaşındaki bir çocuğun yatma saatinin aynı olması gerçekçi bir beklenti olmayacaktır. Dolayısıyla kuralları bu ihtiyaçlara göre düzenlemek gerekmektedir.
8- Kuralların amaçlarının açıklanması: Sorgulayan ve düşünen bireyler yetiştirmek adına, koyulan kuralların amaçlarının ve gerekçelerinin açıklanmasında fayda vardır. Örneğin ‘bunu yapma’ demek yerine yapıldığında ortaya çıkabilecek sonuçlar belirtilerek, kuralın mantığından bahsetmek, kuralın anlaşılır olmasını sağlayacaktır.
9- Çocuğunuza yüreklendirici mesajlar verin: Disiplin, işbirliği gerektiren bir süreçtir ve motivasyon, olumlu davranışın desteklenmesi ile arttırılabilir. Örneğin okulda arkadaşıyla yaşadığı problemi uzlaşmacı bir tavırla çözmeye çalıştığında onunla gurur duyduğunuz belirtmek ya da size söz verdiği bir sorumluluğu yerine getirdiğinde ‘sana bu konuda güvenebileceğimi biliyordum’ gibi olumlu geribildirimlerde bulunmak, bu davranışları pekiştirecektir.
10- Kurallar ve sonuçları konusunda gerçekçi olun: Pratikte uygulanabilir kurallar koyduğunuza emin olun. Örneğin televizyon izleme saatini aşan çocuğunuza 1 hafta televizyon yok demek, evdeki diğer bireylerin izlediği varsayıldığında, gerçekçi ve uygulanabilen bir kural olmayabilir. Bunun yerine örneğin 1 gün izlememe kuralının belirlenmesi daha gerçekçi olacak ve uygulanabilir olduğu için ebeveynlerin kurallar konusunda daha tutarlı olmasını sağlayacaktır.”

*

Klinik Psikolog Elçin Külahçıoğlu

Kaynak: Yeni Şafak

Yazıyı öneren Özlem hanıma teşekkürlerimizle…

BU HABERLER DE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol

öğretmen, eğitim, haber, meb, kamu, e okul, öğretmenler, sendika, psikoloji, sağlık, ekonomi, kamuhaber, meb haber, öğretmen haber, eğitim haberleri, öğretmen sorunları, eğitim psikolojisi, milli eğitim, kamu haber