Bu haber kez okundu.

Çocuklara Yazı Yazmayı Öğretmek

 

Okumayı ve matematiği öğretmenin etkili yöntemleriyle ilgili yapılmış binlerce bilimsel araştırmanın aksine yazı yazmayı öğretmek ile ilgili çok daha az sayıda çalışma bulunuyor. Bunun bir sebebi de yazı yazma kalitesini nitelik olarak ölçmenin zaman alması ve pahalı olması. Araştırmacılar çoğunlukla 8 puanlık ölçekleri kullanıyor. Her puanın ne içerdiğini göstermek için tarifler ve örnek makaleler yazıyorlar. Sonra doğru ve düzenli bir şekilde puanlama yapmaları için ekiplerini eğitiyorlar. Ancak bir yazının kalitesini belirlemek özünde subjektif bir yargıdır. Sizin iyi yazılmış olarak değerlendirdiğiniz bir yazıyı ben öyle görmeyebilirim.

Arizona Üniversitesi eğitim profesörü Steve Graham ve ekibi, yazı yazmayı öğretmek üzerine yapılan 250 araştırmayı, hangi yöntemlerin gerçekten işe yaradığını ortaya çıkarmak için tek tek inceledi. Bunlar, anaokulundan 12. sınıfa kadar olan öğrencilere yazı yazmayı nasıl öğretmek gerektiği üzerine şimdiye kadar yapılmış en önemli araştırmalar.

Graham’ın araştırma ile ilgili değerlendirmesi, öğrencilerin yazmayı en iyi doğal olarak mı – yani sadece yazarak – yoksa belirgin yazı yazma talimatlarıyla mı öğrendiklerine dair süregelen en eski tartışmaya bir çözüm getirmiyor belki ama araştırmada etkili olduğu çok açık olan uygulamalar yer alıyor. Üzücü olan ise pek çok öğretmenin bunları kullanmaması. “Araştırmanın sonunda işe yarayan ancak sınıflarda uygulanmayan şeylerin neler olduğunu ortaya çıkardık” diyor Graham.

İşte bu etkili uygulamalardan üçü:

1. Yazı yazmaya daha fazla zaman ayırın

Çocuklara iyi yazı yazmayı öğretmek için, onlardan çok fazla yazmalarını istemelisiniz. Çok fazla basketbol oynamazsanız, çok iyi bir basketbolcu olamazsınız. Bunun yazı yazmak için de geçerli olduğuna dair kanıtlar bulunuyor. Yapılan araştırmalar, başarılı öğretmenlerin öğrencilerinden sık sık yazmalarını istediklerini söylüyor. Öğrencilerle yapılan dokuz farklı çalışmada, ikinci sınıftan sekizinci sınıfa kadar olan dönemde, günde fazladan 15 dakika daha yazı yazmak daha iyi yazmayı sağlıyor. Yazı yazmaya ekstra zaman ayırmanın etkilerini test eden araştırmaların yüzde 75′i, öğrencilerin yazma kalitelerinin yükseldiğini ortaya çıkarıyor.

Bu çalışmaların bazıları, yazı yazmaya ekstradan zaman ayırmanın beklenmeyen faydalarının da olduğunu da gösteriyor. Bu sayede sadece yazı yazma değil, okuduğunu anlamanın da kalitesi yükseliyor. Başka bir dizi çalışma ise yazmanın, öğrencilerin bir konuyu anlama konusundaki becerilerini geliştirdiğini kanıtlıyor. Yani yazma eylemi öğrenmemize yardımcı oluyor. İşte, öğretmenlerin, önceden yazılmış hazır notları öğrencilerin eline tutuşturmayı bırakmaları için bir sebep daha!

Ancak Amerikalı öğretmenler üzerinde yapılan anketler, üçüncü sınıftan sonra yazı yazmaya çok az zaman ayrıldığını ortaya koyuyor. Graham’e göre dördüncü sınıftan altıncı sınıfa kadar yazı yazmaya günde ortalama 20-25 dakika zaman ayrılıyor. Yazı yazma ödevleri çok nadir olarak bir sayfanın üzerine çıkıyor, bazen bir paragrafı bile geçmiyor.

2010 yılında yazı yazma üzerine yapılan bir ankete göre, Amerikalı öğrenciler İngilizce dersi için haftada toplamda sadece 1.6 sayfa yazı yazıyor. Diğer tüm konuların tamamı için yazı yazmaya ayrılan sayfa sayısı ise 2.1. İngilizce, fen, matematik ve sosyal bilimler/tarih konularının sınıfta nasıl işlendiğini araştıran anketin sonucunda, sınıfta geçen zamanın sadece yüzde 7.7′sinin bir paragraf ya da biraz daha fazlasını yazmaya ayrıldığını ortaya koyuyor. Araştırmacılar bunun “üzücü bir şekilde düşük” olduğunu belirtiyor.

Peki, neden bu kadar az yazı yazılıyor? Graham, ana dil öğretmenlerinin yazı yazmayı öğretmekten çok edebiyata ilgi duyduğunu söylüyor. Ancak anketlerde öğretmenler, yazı ödevi vermediklerini çünkü uzun ödevleri okuyacak ve onlara geribildirim verecek zamanları olmadığını söylüyorlar. Sınıfta 40 ya da daha fazla öğrencisi olan bir öğretmeni düşününce, onu anlamamak tabii ki mümkün değil.

Bir sürü düşük kaliteli yazı ödevi vermektense, daha az sayıda ama yüksek kaliteli yazı ödevi verilebilir diye düşünebilirsiniz. Neden olmasın? Ancak öğretmen anketlerinin ve sınıf gözlemlerinin bize söylediğine göre öğrencilerden genellikle özet yazmaları isteniyor. “Analiz ve yorumu içeren yüksek düzeyde yazma aktiviteleri görmüyoruz maalesef. Bu yüzden üniversite ya da iş hayatı için ihtiyaç duyabileceğiniz yazma becerilerinin gelişimini de göremiyoruz” diyor Graham.

İdeal yazı yazma süresinin ne olması gerektiği net değil, ancak Graham günde bir saati öneriyor. Her ne kadar elinde bu süreyi destekleyen bilimsel bir araştırma olmadığını kabul etse de, Graham, Polonya örneğinden yola çıktığını belirtiyor. Polonya’daki okullarda dil dersleri her öğrenci için haftada 4 saatin üzerine çıkarılınca, uluslararası testlerdeki başarı oranları da yükselişe geçti.

2. Bilgisayarda yazı yazmak

Bilgisayarda yazı yazma üzerine yapılan 30 çalışmanın yüzde 83′ü, ödevlerini elle yazmak yerine bilgisayarda yazan çocukların yazma kalitelerinin geliştiğini söylüyor. Bu etki ortaokul öğrencilerinde çok daha fazla, ancak daha küçük öğrenciler de bundan fayda sağlıyor. Bu gelişimin altındaki teori şu: Öğrenciler cümlelerini düzeltme konusunda kendilerini özgür hissediyorlar. Çünkü yazıyı silmek, eklemek ya da yerini değiştirmek çok kolay. Ne kadar çok düzeltirlerse, o kadar iyi yazılar ortaya çıkarıyorlar.

Ben yine de bu 30 çalışmanın nasıl yapılandırıldığını uzun uzun inceleme gereği duydum. Acaba değerlendirmeyi yapan araştırmacılar bilgisayar fontlarının el yazısından daha okunaklı olmasının etkisi altında kalmış olabilirler mi? Ancak pek çok araştırmada, el yazısı yazılar değerlendirilmeden önce bilgisayara geçirilmişti. Dolayısıyla değerlendirenler hangilerinin elle, hangilerinin bilgisayarda yazıldığını bilmiyorlardı. Yazıyı, dilbilgisi ve yazım kurallarına uygun hale getiren bilgisayar programlarının öğrencilerin daha net ve açık yazılar ortaya koymasını sağlama ihtimali de vardı. Bu da onların daha kaliteli yazılar olarak algılanmasını sağlıyor olabilirdi.

Bazı eğitmenler elle yazı yazmanın önemini ısrarla vurguluyor. Elle yazı yazmanın nörolojik olarak hafızayı güçlendirdiğini söylüyorlar. Yakın zamanda yayınlanan bir araştırma da not almanın en etkili yolunun elle yazarak not almak olduğunu söylüyor. Ancak eğer hedefiniz hafızada kalmasını sağlamak değil de kaliteli yazı yazmak ise bilim bize bilgisayarları işaret ediyor. Özellikle ortaokul döneminde.

3. Gramer öğretmek işe yaramıyor

Geleneksel gramer eğitimi etkili değil. Nokta. Üç ve yedinci sınıf arasındaki çocuklarla yapılan 6 araştırma, çocuklara gramer öğretildiğinde kaliteli yazı yazmalarının kötüleştiğini ortaya çıkardı. Araştırmalarda, gramer dersi almayan çocuklarla geleneksel gramer dersi alan çocukların yazdıkları karşılaştırıldı.

Üç araştırma ise çocuklara, iki basit cümleyi tek bir karmaşık cümleye çevirmeyi öğretmenin faydalı olduğunu ortaya çıkardı. (Sürekli cümlelerini kısaltmaya çalışan bir yazar olarak bu sonucu şaşırtıcı bulduğumu söylemeliyim!) Oysa geleneksel gramer – cümleleri parçalara ayırmak ya da gramer kurallarını öğretmek – yazı yazmayı geliştirmeye yardımcı olmuyor. Ancak Graham, bu sonucun gramer derslerinin genellikle yazı yazmaktan kopuk bir şekilde yapılıyor olmasından kaynaklanabileceğinden şüphe ediyor.

Graham, öğretmenlerin gramerin doğru kullanımını göstermelerinin, öğrencilerin yazı yazma kalitelerini geliştirdiğini gösteren bir araştırma buldu. Öğrencilerin taslak cümlelerinde gramer kurallarının nasıl kullanılacağının gösterilmesi işe yarıyordu. Ancak yine de gramer öğretmenin etkili olduğunu söyleyen çok fazla araştırma bulunmuyor. Amerika’daki sınıflarda son 40 yılda gramer derslerinde bir azalma yaşandığı doğru. Ama bunun sebebi belki de pek de fazla yazı dersi yapılmaması.

Sonuç olarak, çocuklara yazı yazmayı öğretme konusundaki sınıf uygulamalarının, elimizdeki bilimsel araştırmalarla tam olarak örtüştüğünü söyleyememiz pek mümkün değil.

 

EĞİTİMPEDİA

Kaynak: http://educationbythenumbers.org/content/3-lessons-science-teach-writing_2194/

BU HABERLER DE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol

öğretmen, eğitim, haber, meb, kamu, e okul, öğretmenler, sendika, psikoloji, sağlık, ekonomi, kamuhaber, meb haber, öğretmen haber, eğitim haberleri, öğretmen sorunları, eğitim psikolojisi, milli eğitim, kamu haber