Öğretmen Diyarı

Öğrenci Meclisleri ve Demokrasi Deneyimi
Demokrasinin nedeni, bireyin onuru ve değerinin ahlaki nedenidir.
John Dewey
Bir demokraside, toplumun bir üyesi haline gelmeleri, katılmaları ve kamuoyunda açıkça rol oynamaları için gençlerin güçlendirilmesi kesinlikle eğitimin görevidir.
Mexine Green

Eğitimin birçok işlevi, ve daha da çok işlevsizliği olduğunu söylemek malumun ilamı olur.  Sadece ülkemizde değil, dünyada da  son zamanlarda daha da sık olarak eğitimin yarardan çok zarar verip vermediği tartışılır oldu. Buradaki kastım tabii ki zorunlu eğitim. Her ne kadar bugün bildiğimiz anlamıyla Milli Eğitim sistemi çok uzak bir geçmişe sahip olmasa da, etkisi çok derin ve alternatifleri düşünmek neredeyse küfür gibi algılanabiliyor!  Ama ile başlayan birçok karşı çıkışla baş başa kalıyorsunuz. Oysa eğitim literatürü bu konuda epey yol almış durumda. Bir çok alternatif eğitim modeli de mevcut. Eğitim öyle bir alan ki her zaman daha iyisini düşleyebilir, yapabilirsiniz. Konunun düğümlendiği yer ise  “daha çok dans dersi mi?” ya da “daha çok matematik dersi mi?” soruları değil, eğitim politikanızı hangi amaçlar dizisi üzerine kurduğunuz.

Michael  W. Apple ve James Beane, hazırladıkları “Demokratik Okullar: Güçlü Eğitimden Dersler”  isimli kitaba yazdıkları önsözde, genel kabul gören eğitim anlayışının yanında anlamlı ve zengin bir eğitim sağlayabilecek alternatiflerin her zaman var olduğundan söz eder ve şöyle devam ederler: “Bu alternatifler sadece emredilmiş standartlara  ve test puanlarına odaklanmaları için eğitimcilere yapılan muazzam baskının olduğu bir zamanda bile yaratılabilir ve yaratılmaktadır da”  Bu düşünceden hareketle ben de eleştirdiğimiz birçok yanı olsa da mevcut eğitim sisteminin içinde mümkünün sınırlarını zorlayabileceğimize dair fikirlerimi paylaşmak istiyorum. Eğitim, müfredatın çok ötesinde bir etkiye sahiptir. Bu etkiyi olumlu yönde kullanmak da, hiyerarşinin sopasını elimize almak da bizim seçimimiz, bizim elimizde. Yeter ki yaptığımız işin doğası üzerine düşünelim.

Örneğin “okul ve demokrasi” konusu. Öğrencilere demokrasi kültürünü öğretmek  eğitimin en önemli işlevlerinden biri olmalıdır.  Bunu başarmak için de onlara demokrasinin sadece bir yönetim biçimi değil, bir yaşam tarzı olduğunu gösterebilmeliyiz.  Sadece eğitim programındaki bir dersten ibaret olarak algılanmaması gereken bu konu hayatının önemli bir bölümünü zorunlu eğitim koşullarında geçiren öğrencilere sunmamız gereken bir deneyim olmalı.
Bu noktada öğrenci meclislerinin etkin kullanıldığı takdirde önemli bir araç olabileceğini düşünüyorum.

Öğrenci meclislerinin en olumlu yanlarından biri okulun her seviyesinden öğrencilerin düzenli bir şekilde bir araya gelebilmesi. Bu sayede öğrenciler farklı sesleri daha çok duyma imkanı  kazanıyorlar. Öğrencilerin okuldaki rutini (sosyal kulüp ve etkinlikler dışında) dersler ve teneffüslerde çoğunlukla kendi sınıf ve seviyelerindeki arkadaşlarıyla zaman geçirmesi şeklinde.  Bu yüzden özellikle okulla ilgili konularda hep birlikte tartışma ve fikir üretme öğrencilere önemli bir fırsat sunuyor.  Ayrıca öğrenci meclisi bir tüzük ile çalışır. Tüzük için öğrenci meclisinin anayasasıdır diyebiliriz. Öğrenciler bu tüzükte amaçlarını ve kurallarını belirlerler. Bu amaç ve kuralları uygulamakla sorumludurlar ve her yeni seçilen meclisin bu tüzüğü değiştirme hakkı vardır. Bu noktada tüzük çalışmaları öğrencilerin fikirlerini ortaya koyabilme, ikna edebilme, muhalefet edebilme, aynı fikirde olmasa da çoğunluğun fikrine saygı gösterme ve kararları uygulama becerilerini geliştirebilir. Öğrenci meclisleri seçilerek iktidara gelmiş bir öğrenci temsilci grubudur. Seçim süreci sadece aday öğrenciler için değil tüm oy veren öğrenciler için  önemlidir. Aday öğrencilerin propaganda çalışmaları, oy kullananların karar verme süreci, seçim ve sandık kurullarının oluşturulması, oy sayımlarının açık ve gözlemcilerin katılımıyla yapılıyor olması gibi aşamalardan geçilerek yapılan seçimler  öğrencinin “sorumlu” ve  “etik” davranmasını gerektirir.

Bu noktaya kadar yazdıklarım gerçek bir meclisin simülasyonu gibi düşünülebilir. Asıl mesele ise seçilen meclisin okulun karar alma süreçlerine ne kadar dahil olabildiğidir. Öğrencilerin karar alma süreçlerinde fikirlerinin dinlenmesi, taleplerinin ciddiye alınması, tartışmaya açılması son derece önemlidir. Bu şekilde öğrenciler seçim süreci dışında da demokrasi kültürünü deneyimlemiş olacaklardır. Öğrencilerimize birlikte yaşama kültürünü, hak talep etmeyi, farklı düşüncelere açık olmayı, muhalefet etmeyi öğretebilmeliyiz. Öğrenci meclislerini bu yolda etkin bir araç olarak kullanmak da, işlevsiz hale getirmek de bizim elimizde.  Kendimizi özgürlükçü eğitimciler olarak tanımlıyorsak “özgürlük” üzerine daha çok düşünmek boynumuzun borcu.  Sadece sınıfa değil, “okulun satır aralarına” bakabilmek ise belki de öğrencilerin asıl ihtiyacı.

* Michael W. Apple-James A. Beane, Demokratik Okullar: Güçlü Eğitimden Dersler”, Dipnot Yayınları, 2011, Ankara.

Ayşe ALAN
Eğitimci


Kaynak: http://www.egitimpedia.com/ogrenci-meclisleri-ve-demokrasi-deneyimi/#

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol