Bu haber kez okundu.

45 SORUDA ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ SİSTEMİ İLE İLGİLİ SIKÇA SORULAN SORULAR VE CEVAPLARI

 

 

1. Ortaöğretime geçiş sistemindeki yeni uygulamalara neden ihtiyaç duyuldu? 

Malumunuz üzere eğitimin doğasında var olan değişim ve gelişime paralel, ortaöğretime geçiş 

sisteminin sürdürülebilir, dinamik ve esnek bir yapıda güncellenme gerekliliği kaçınılmaz bir 

durum arz etmekte. Bu doğrultuda; Öğrenci, öğretmen ve okul ilişkisini güçlendirmek, başarı 

değerlendirmesini sürece yaymak, eğitim sürecinde öğretmenlerin ve okulun rolünü daha etkin 

kılmak, ülke çapında müfredatın eş zamanlı uygulanmasını sağlamak, öğretmenin meslekî 

performansını artırmak, öğrencilerin okula devamsızlığını en aza indirmek, okul dışı eğitim 

kurumlarına yönelik ihtiyacı azaltmak, telafi imkânı sağlayarak tek sınavdan kaynaklanan 

olumsuzlukları azaltmak, sınav kaygısını sürece yayarak azaltmak, öğrenci kazanımlarını 

objektif bir şekilde izlemek ve değerlendirmek, orta ve uzun vadede ders dışı sosyal, kültürel, 

sanatsal ve sportif etkinlikleri değerlendirmek amaçlarını gerçekleştirmek için Ortaöğretime 

geçiş sistemi yenilendi. 

2. Ortaöğretime geçiş sisteminde yapılan bu yenilikler nelerdir? 

Temel Eğitimden Ortaöğretime geçişteki yeni uygulamalar, öğrencilerin okullarında girmekte 

oldukları yazılılardan bir tanesinin daha denetimli bir şekilde ortak yapılmasından ibarettir. 

Öğrenci başarısının anlık performansa dayalı olarak değil geniş bir zaman dilimine yayılarak 

belirlenmesini sağlayan bu uygulama; telafi imkânının sağlanması, merkezî ortak sınavların iki 

okul gününde yapılması, ortak sınavların, sınav gününe kadar işlenen konuları kapsayacak 

olması, merkezi sınavların süresinin bir yazılı süresi kadar olması, yanlış cevapların doğru 

cevapları etkilememesi, merkezî sınavların ilerleyen zamanlarda açık uçlu soruları da içerecek 

olması, her öğrencinin sınavlara kendi okullarında girebilmesi gibi yenilikleri içermektedir. 

3. Merkezi ortak sınavlar hangi derslerden yapılacak? 

Merkezi ortak sınavlar 2013-2014 eğitim öğretim yılı için Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı 

tarafından belirlenmiş “temel dersler” olan Fen ve Teknoloji, Matematik, Türkçe, T.C. İnkılâp 

Tarihi ve Atatürkçülük, Yabancı Dil, Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi derslerinden yapılacaktır. 

4. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi almayan öğrenciler de bu dersin sınavına 

girecekler mi? 

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi Talim ve Terbiye Kurulunun belirlediği temel dersler 

arasında bulunmakla beraber, Anayasada da zorunlu ders olarak yer almaktadır. Din Kültürü ve 

Ahlak Bilgisi dersini almayan öğrencilerin sayısı çok olmamakla birlikte (2012-2013 eğitim 

öğretim döneminde Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi dersini almayan öğrencilerin sayısı 376’dır.) 

bu dersi almayan öğrenciler Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi dersinden merkezi değerlendirmede 

muaf olacaktır. Bu öğrencilerin yerleştirmeye esas olacak puanı üzerinde 5 temel dersin etkisi 

olacaktır. Ayrıca bu durum diğer öğrencilerimiz açısından bir sorun teşkil etmeyecektir. 

5. Merkezi ortak sınavlara 6 ve 7.sınıflar girecek mi? 

Merkezi ortak sınavlar, 2013-2014 eğitim öğretim yılında sadece 8.sınıfta uygulanacaktır. 

Uygulanacak olan merkezi ortak sınavların, ilerleyen yıllarda da bu şekilde devam edeceği öngörülüyor

olmakla birlikte -özellikle FATİH projesi tüm bileşenleriyle hayata geçtiğinde- 

gerekli güncellemeler yapılabilecektir.

6. Telâfi sınavına kimler girebilecek? 

Yeni uygulamada SBS’ den farklı olarak merkezi ortak sınavlara giremeyen öğrencilere telafi 

imkânı sağlanması sistemin en önemli artılarındandır. Merkezi sınavların yapıldığı günlerde 

geçerli bir mazereti sebebiyle sınava katılamayan öğrenciler, mazeretini belirten resmi belge 

veya velisinin izniyle, belirlenen tarihlerde mazeret sınavına girebileceklerdir. Buna rağmen 

mazeret sınavına da giremeyen öğrenciler sınava girmemiş kabul edilecektir. 

7.    8.sınıfta puanlama sistemi nasıl olacak? Ortaöğretim kurumlarına yerleştirme işlemi 

nasıl yapılacak? 

Ortaöğretim kurumlarına yerleştirmeye esas puan, 6, 7 ve 8. sınıf yılsonu başarı puanlarının 

%30’u ile 8. sınıfta uygulanan merkezi ortak sınav puanlarının %70’inden oluşacaktır. 6 ve 

7.sınıflarda bütün derslerin notları öğretmen tarafından verilecektir. 8.sınıfta, 6 temel dersten 3 

yazılısı olanların 2.'si, 2 yazılısı olanların 1.'si merkezi yazılı olarak yapılacaktır. Geri kalan 

derslerin yazılılarının tamamı öğretmen tarafından yapılacaktır. Başarı puanı hesaplanırken 

bütün derslere ait yazılıların ve performans değerlendirmelerinin ortalaması alınarak öğrencinin 

o derse ait başarı notu belirlenecektir. 6, 7 ve 8.sınıfların yılsonu başarı puanı 300 üzerinden 

merkezi ortak sınavların puanı 700 üzerinden hesaplanacak, ortaöğretime yerleştirmeye esas 

puan ise bu ikisinin ortalaması alınarak 500 üzerinden hesaplanacaktır. 

8. Yanlış cevaplar doğru cevapları etkileyecek mi? 

Yanlış cevaplar doğru cevapları etkilemeyecektir. Öğrencilerin hâlihazırda okullarında 

girmekte oldukları yazılılarda yanlış cevaplar doğru cevapları olumsuz etkilememektedir. 

Merkezi değerlendirmeler uygulanan yazılılardan farklı olmadığı için yanlış cevapların doğru 

cevapları etkilememesi değerlendirme açısından daha uygun görülmektedir. Bununla birlikte 

YDS gibi yanlış cevapların doğru cevapları etkilemediği derecelendirme sınavlarının 

istatistiklerine göre adayların rastgele doğru cevabı bularak başarılı olma ihtimalleri dikkate 

alınmayacak kadar düşüktür. Buna bağlı olarak yanlış cevapların doğru cevapları etkilemediği 

merkezi değerlendirmelerde de öğrencilerin rastgele bir yöntemle diğer öğrencilerin önüne 

geçmesi ve bu durumun bir adaletsizlik teşkil etmesi söz konusu değildir. 

9. Puan eşitliği halinde yerleştirme nasıl yapılacak? 

Ortaöğretime yerleştirmeye esas puan virgülden sonraki dört haneye kadar hesaplandığı için 

eşitlik olma ihtimali çok düşüktür. Buna rağmen puanların eşit olması durumunda; tercih 

önceliği, sırasıyla 8, 7 ve 6. sınıflardaki yılsonu başarı puanı yüksekliği, özürsüz devamsız gün 

sayısının azlığı öncelik sıralamasına göre yerleştirmede esas alınacaktır. 

10. Yerleştirmeye esas puanın hesaplanmasında kullanılan yılsonu başarı puanı 

ortalamasına neden 5. Sınıflar dâhil edilmiyor? 

Uygulanmakta olan 4+4+4 sisteminde 5. sınıf, 2. kademeye geçişin ilk sınıfıdır. İlk kademede 

tek öğretmenden ders alarak ikinci kademeye ulaşan öğrencilerin 5. sınıfta birden çok 

öğretmenden ders almaya başlaması, öğrencilerin yaşı ve bu kademeye sağlayacakları uyum 

göz önüne alındığında 5. sınıf öğrencilerinin başarı ağırlıklandırma oranına tabi tutulması 

pedagojik açıdan uygun görülmemiştir.

11. Öğrencinin ders notu başarısının %30 olduğu bu uygulamada,

öğretmenin verdiği notlarda objektiflik nasıl sağlanacak? 

Ortaöğretime geçişte bugüne kadar kullanılan SBS sisteminde öğrencinin yerleştirmeye esas 

puanı üzerinde ders başarısı %30 etki etmekteydi. Yeni uygulama, ders başarısının %30 

etkilemesi açısından önceki uygulamadan herhangi bir farklılık arz etmemektedir. Ayrıca 

merkezi ortak yazılı sonuçları ile öğretmen yazılıları arasındaki not makası belli aralıklarla 

izlenip değerlendirileceğinden, okul idareleri, veliler ve diğer öğretmenlerin sosyal 

değerlendirmesi de öğretmeni etkileyeceğinden, not vermede objektiflik süreç içerisinde 

kendiliğinden sağlanacaktır. 

12. Öğretmenlerin izinli, raporlu veya görevli olmaları durumunda işlenmeyen konuların 

telafisi nasıl sağlanacak? 

Merkezi ortak sınavlar ülke çapında müfredat uyumunu esas almaktadır. Talim ve Terbiye 

Kurulu Başkanlığı, müfredatın eş zamanlı uygulanmasına ilişkin akademik takvim hazırlayarak 

okullarla paylaşacaktır. Akademik takvim, yazılıya girecek öğrenciler arasında fırsat eşitsizliği 

olmaması için öğretmenlerin müfredatı yetiştirmesi konusunda zorlayıcı olacaktır. Ayrıca tüm 

okullarımızda müfredat birlikteliğinin eşzamanlı uygulanabilmesi için 8. sınıfta temel 

derslerdeki öğretmen açıkları mümkün olduğunca giderilecektir. EBA üzerinden öğrenciler 

ders içeriklerini hâlihazırda takip edebilmekte olup orta vadede ise FATİH Projesi tüm 

bileşenleriyle tamamlandığında, öğrencilerin müfredata uygun modülleri tabletlerinden takip 

ederek eksikliklerinin giderilmesi sağlanacaktır. 

13. Tek okul bulunan bölgelerde gözetmen öğretmen görevlendirilmesi, öğretmenlerin 

görev yerlerine ulaşımı vb. sorunlar nasıl aşılacak? 

Tek okullu olan bölge sayımız az olmasına rağmen böyle bir durumun olması halinde İl ve İlçe 

Millî Eğitim Müdürlükleri’nce belirlenen yetkililer sınavın uygulanmasında 

görevlendirileceklerdir. Öğrenciler için ise İl ve İlçe Millî Eğitim Müdürlükleri’nce sınav 

salonları belirlenecektir. 

14. Sınav güvenliği nasıl sağlanacak? 

Merkezi değerlendirmeler öğrencilerin normal dönemde girdiği yazılılardan farklı olmayacağı 

için normal dönemde alınan tedbirlere ek olarak, 

 Öğretmenlerin sınav gözetmeni olarak farklı okullarda görevlendirilmesi, 

 Gerektiği durumlarda öğrencilerin farklı sınıflara dağıtılması, 

 Orta vadede sınav salonlarınakamera sistemi kurulması, tedbirleri öngörülmektedir. 

15. Merkezi değerlendirmelerde kitapçık türleri olacak mı? Soru kitapçıkları kişiye özgü 

mü hazırlanacak? 

Merkezi değerlendirme yazılılarında sınav güvenliğine yönelik olarak farklı kitapçık türleri 

hazırlanacaktır. Bu aşamada kişiye özgü kitapçık uygulanması düşünülmemektedir. Sistemin 

orta ve uzun vadede açık uçlu soruları da içermesi planlandığından o dönemde barkot benzeri 

sistemlerle yazılıların değerlendirilmesi düşünülmektedir. 

16. Merkezi değerlendirme sınavlarında öğrencilerden ücret alınacak mı?

Normal dönemde okulda öğrencilerin girdiği yazılı sınavlarda herhangi bir ücret 

alınmamaktadır. Merkezi değerlendirmelerin de normal dönemde yapılan yazılılardan farkı 

olmadığı için harç, sınav ücreti, başvuru ücreti gibi herhangi bir isimle ücret talep 

edilmeyecektir. 

17. Merkezi ortak sınavlarda üst araması vb. uygulamalar olacak mı? 

Merkezi ortak sınavlarda öğrencilerin normal dönemde okullarda girdikleri yazılılardan farklı 

bir güvenlik tedbiri alınmayacaktır. Ancak sınava kalem, silgi vb. ihtiyaçlar haricinde cep 

telefonu, kitap, defter vb. malzemeler getirilmeyecektir. 

18. Açık uçlu sorular sisteme nasıl dâhil edilecek? 

İlk yıllar itibari ile merkezi ortak sınavlarda çoktan seçmeli sorular sorulacaktır. Ancak FATİH 

projesi tüm bileşenleriyle birlikte uygulamaya geçtiğinde her öğrencimizde tablet bilgisayar ve 

her sınıfımızda akıllı tahta bulunacaktır. Bu imkân sağlandığında öğrencilerimizin elindeki 

tablet bilgisayarlar açık uçlu sorular sormamıza imkân sağlayacak, bu sayede hem açık uçlu 

sorularla kazanımların ölçülmesi hem de çoklu ortam değerlendirmesi yapmak mümkün 

olacaktır. Yapılan merkezi değerlendirmelerde sorulacak açık uçlu sorular o yaş grubu çocuğun 

bilişsel özellikleri dikkate alınarak hazırlanacaktır. Bütün bu açıklamalar göz önünde 

bulundurulduğunda, oluşturulacak modül üzerinden, öğrencilerin kimlik bilgileri gizli tutularak 

elektronik ortamda farklı öğretmenler tarafından yapılan değerlendirmelerin ortalamalarıyla o 

derse ait puan verilmesi planlanmaktadır. 

19. Merkezi değerlendirme sorularını kimler hazırlayacak? Öğretmenlerin soru 

havuzuna katkısı olacak mı? 

Merkezi değerlendirme sınavları için nitelikli ve zengin bir soru havuzu oluşturulmaktadır. 

Soru havuzu oluşturulması için mevcut soru hazırlama ekipleri çalışmalarını yürütmektedir. 

Ayrıca bu soru havuzu hazırlanan modül aracılığıyla öğretmenlerden gelecek sorularla 

desteklenecektir. Modül aracılığıyla gelen sorular alanında uzman kişilerce değerlendirildikten 

sonra soru havuzuna dâhil edilecektir. Öğretmenlere soru havuzuna katkıda bulunmaları 

amacıyla teşvik tedbirleri üzerinde çalışılmaktadır. 

20. Yeni uygulama öğretmenin meslekî performansını nasıl etkileyecek? 

Yeni uygulama, öğretmenin eğitim ve öğrenci üzerindeki etkinliğini artırdığı için okula olan 

aidiyet duygusu artacaktır. Diğer yandan yeni modele intibak, mesleki donanım, ölçme ve 

değerlendirme konularındaki olası eksiklikleri gidermek üzere hizmet içi eğitim faaliyetleri 

düzenlenerek öğretmenlere katkı sunulacaktır. Bakanlığımızın rutin olarak düzenlediği 

hizmetiçi faaliyetler gerek nitel gerek nicel açıdan daha etkin hale getirilecektir. Ayrıca 

merkezi değerlendirmelerde fırsat eşitliği ve adaletin sağlanması için müfredatın eşzamanlı 

uygulanma zorunluluğu da meslekî performansa olumlu etki edecektir. 

21. İşim gereği 1 seneliğine ailemle birlikte ABD’ye geldik. Kızım 7. sınıfı ABD’de 

okuyor. 6. sınıfı Türkiye’de okumuştu. 8. sınıfı tekrar Türkiye’de okuyacak. ABD’de IB 

(Uluslararası Bakalorya) statüsünde bir okula giden kızım 8. sınıfta Türkiye’ye 

döndüğünde nasıl bir SBS uygulamasıyla karşılaşacak? 7. sınıfı yurtdışında okumuş 

olması bir sorun teşkil edecek mi? 

07.09.2013 tarihli Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği 27. maddesinde “Yurtdışında 8 inci 

sınıfı bitiren öğrenciler ile ortaöğretim kurumlarında asgari bir eğitim ve öğretim yılı

öğrenim gören ve ortaöğretime yerleştirmeye esas puanla öğrenci alan okulların nakil şartlarını 

taşımayan öğrencilerin Anadolu, Anadolu imam-hatip veya Anadolu türü mesleki ve teknik 

liselere nakil ve geçişleri; denklik belgesine göre program uyumu dikkate alınarak okulların 

kontenjan durumu ve öğrencinin ikamet adreslerine uygun okullara öğrenci yerleştirme ve nakil 

komisyonu tarafından yapılır.Bu öğrencilerin nakli yapılan okuldan bir başka okula naklinde de 

bu fıkra hükümleri uygulanır.” ifadesi yer almaktadır. Buna göre Ortaokulu yurtdışında bitiren 

öğrencilerin Türkiye’ye döndüklerinde ilgili maddede ifade edilen şartlara göre yerleştirme 

işlemleri yapılır. Ayrıca 6 veya 7. sınıfta yurtdışında eğitim görüp 8. sınıfta Türkiye’ye dönen 

öğrenciler 8. sınıftaki ortak sınavlara gireceklerdir. 6 ve 7. sınıf notları uluslararası denklik 

hükümlerine göre hesaplanarak ortaöğretime yerleştirmeye esas puan belirlenecektir. 

22. Yapılacak sınavın yazılı olacağı söyleniyor. Yanlış cevaplandırılan soruların 

doğruları götüreceği söylendi. Yazılılarda yanlışlar doğruyu götürmezken bu durumda 

nasıl götürecek? Puanlama 100 üzerinden mi yoksa 700 puan üzerinden mi yapılacak? 

2013-2014 eğitim-öğretim yılında ilki uygulanacak ortak sınavlar çoktan seçmeli sorulardan 

oluşan test usulüyle gerçekleştirilecektir. Yanlış cevaplar da kesinlikle doğru cevapları 

etkilemeyecektir. 

Ortaöğretim kurumlarına yerleştirmeye esas puanın hesaplanmasında ise geçtiğimiz yıllardan 

farklı hiçbir uygulama söz konusu değildir. Tek farklılık geçen yıl % 70’i alınan SBS yerine bu 

yıl ortak sınav puanlarının baz alınacak olmasıdır. Yine geçtiğimiz yılda olduğu gibi 6, 7 ve 8. 

sınıf yılsonu başarı puanlarının %30’u alınacak, üzerine 8. sınıfta uygulanan ortak sınav puanın 

%70’i eklenerek puan hesaplamaları yapılacaktır. Bütün öğrencilerin puanları 500 tam puan 

üzerinden duyurulacaktır. 

23. Önümüzdeki sene 8. sınıfı okuyan çocuklarımızın yılsonu puanlarıyla Anadolu ve Fen 

Liselerine yerleştirilmesi yapılacak deniyor. 1,2 milyon öğrenci 50-100 puan aralığına 

sıkışacak. Aynı puanı alan ve aynı tercihi yapan çocuklar arasında nasıl bir sıralama 

yapılacak? MEB’in açıkladığı sıralama kriterleri (Öğrencinin yaşı, devamsızlık durumu, 

tercih edilen okula ikametgahın uzaklığı...vb.) sizce yeterli olacak mı? Farklı şehirler için 

tercih yapılabilecek mi? Örneğin Ağrı’da okuyan öğrenci Ankara için tercih yapabilecek 

mi? Okullar arasındaki veya iller arasındaki not değerlendirme uçurumu nasıl 

kapatılacak? Ağrı’daki 95 ile Ankara’daki 95 puan aynı mıdır? En azından Fen Liseleri 

için merkezi bir sınav yapılamaz mı? 

2013-2014 eğitim öğretim yılında öğrencilerin puanları tamamen okulda gerçekleştirilen 

sınavlardan elde edilecek, bu puanlara göre ortaöğretim kurumlarına yerleştirme yapılacaktır. 

Ayrıca hiçbir ortaöğretim kurumu için ek bir sınav yapılmayacaktır. Anadolu Liseleri, Fen 

Liseleri, Sosyal Bilimler Liseleri ve özel okullar da dahil olmak üzere sınavla öğrenci alan 

bütün okullar bu kapsamdadır. 

Ortaöğretime yerleştirmeye esas alınacak puan ise sorudaki gibi 100 üzerinden 

hesaplanmayacaktır. Eğer 100 üzerinden bir hesaplama yapılırsa sorudaki gibi yığılmalar söz 

konusu olabilir. Ancak ortak sınavlardan sonra hesaplanıp belirlenecek olan puan 500 tam puan 

üzerinden olup, virgülden sonraki dört haneye kadar (427,9324 gibi) duyurulacağı için eşitlik 

olma ihtimali çok düşüktür. Buna rağmen puanların eşit olması durumunda aşağıdaki öncelik 

sıralamasına göre yerleştirme yapılacaktır; 

 Tercih önceliği,  Sırasıyla 8, 7 ve 6. sınıflardaki yılsonu başarı puanı yüksekliği,

 Özürsüz devamsız gün sayısının azlığı.

Ortaöğretime geçiş sisteminde alınan puanlar ülke genelindeki okullara yerleşmede 

kullanılacaktır. Örneğin; Ağrı ilinde ortaokulu bitiren ve ortak sınava giren bir öğrenci puanına 

göre tercih yaparak İzmir İlinde bulunan bir fen lisesine yerleşebilecektir. 

Ortak sınav sonuçları ile öğretmen yazılıları arasındaki not makası belli aralıklarla izlenip 

değerlendirilecektir. Ayrıca, öğretmenlerimize ölçme ve değerlendirme konularında ülke 

genelinde birliği sağlamak için nitelikli hizmetiçi eğitimler verilmektedir. 

24. Değişen SBS sistemine göre merkezi sınavlar yapılacağı yazıyor ama şöyle bir durum 

var. Öğrenci diyelim ki asker çocuğu ve kazandığı liseye kayıt yaptıramadan başka bir ile 

tayini çıktı diyelim ailenin. Bu durumda öğrenci ne yapacak, nasıl bir yol izleyecek? 

İzmit’te bir Anadolu lisesini kazanmışken gidip İzmir Bornova Anadolu Lisesi’ni tercih 

edebilir mi ya da tercih etmeden kayıt yaptırabilir mi? 

Daha önceden uygulanan SBS sisteminde nakil işlemleri nasıl gerçekleşiyorsa yeni uygulamada 

da nakil işlemleri aynı şekilde gerçekleştirilecektir. 

25. Bütün öğretmenler aynı düzeyde konu işleyebilecek mi? Öğretmenler konuları 

yetiştiremediğinde durum ne olacak? 

Ortak sınavlar ülke çapında aynı anda yapılacağından müfredat uyumu ve takvimi çok 

önemlidir. Bakanlık bürokrasisi, müfredatın eş zamanlı uygulanmasına ilişkin olarak Talim 

Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından hazırlanan akademik takvimi bütün okullarla paylaşılmış 

ve bu takvime riayet edilmesi gerekliliğini duyurmuştur. Akademik takvim, yazılıya girecek 

öğrenciler arasında fırsat eşitsizliği olmaması için öğretmenlerin müfredatı yetiştirmesi 

konusunda zorlayıcı olacaktır. Ayrıca tüm okullarımızda müfredat birlikteliğinin eş zamanlı 

uygulanabilmesi için 8. sınıfta temel derslerdeki öğretmen açıkları mümkün olduğunca 

giderilecektir. Öğrenciler halihazırda ders eksikliklerini Eğitim Bilişim Ağı (EBA) üzerinden 

giderebilmektedirler. Orta vadede ise FATİH Projesi tüm bileşenleriyle tamamlandığında 

öğrenciler tabletleriyle EBA üzerinden müfredata uygun modülleri izlemesine yönelik altyapı 

çalışmaları devam etmektedir. 

26. Millî Eğitim Bakanı sınav yok mevcut sınavlar üzerinden sınavları öğretmen yerine 

MEB yapacak diyor. Nitelik ve nicelik bakımından (soru kalitesi açısından) öğretmenin 

sordukları ile aynı olacak mı? Yoksa 2012-2013 SBS sorularını TÜBİTAK hazırlamıştı ve 

öğrencilere çok zor gelmişti. Kısacası MEB’in özel hazırlayacağı bu 12 sınav öğrencilere 

psikolojisi özel sınav olacaktır. Bu konuda MEB ne düşünür? 

Ortaksınavlar için nitelikli ve zengin bir soru havuzu oluşturulması yönünde soru hazırlama 

ekipleri çalışmalarını yürütmektedir. Ayrıca bu soru havuzu hazırlanan modül aracılığıyla 

öğretmenlerden gelecek sorularla desteklenecektir. Doğrudan sahada ders anlatan 

öğretmenlerin yazdığı sorular değerlendirmeye alınacak, bu sorular Bakanlık bünyesinde 

alanında uzman kişilerce değerlendirilip tasnif edildikten sonra soru havuzuna dâhil edilecektir. 

27. İlk ve orta öğretimdeki bütün sınavları MEB yapamaz mı? Öğretmenlerin bazıları 

kolay bazıları zor soruyor sınıflar arasında eşitlik olmuyor. Dönemlerde yapılacak tek sınavlar

yerine tüm sınavlar ortak sorulu merkezi sistemle MEB tarafından yapılsa tam 

eşitlik sağlanmaz mı? 

Bakanlığımız bütün sınavları yapabilecek altyapıya sahip olmakla birlikte uygulamanın 

amaçlarından biri olan öğretmen, öğrenci ve okul arasındaki ilişkiyi güçlendirme amacı 

doğrultusunda tüm sınavların MEB tarafından yapılması uygun görülmemiştir. FATİH Projesi 

tüm bileşenleri ile hayata geçtiğinde özellikle ortaokuldaki sınavların bazıları ortak olarak 

gerçekleştirilebilir. 

28. 3 yanlış 1 doğruyu götürecek mi? 

Ortak sınavlar öğrencilerin okullarda girmiş oldukları sınavların daha denetimli bir şekilde 

uygulanmasıdır. Eğitim öğretim döneminde öğrencilerin girmiş oldukları yazılılarda yanlış 

cevaplar doğru cevapları etkilemediğinden ortak sınavlarda yanlış cevaplar doğru cevapları 

etkilemeyecektir. 

29. Ders dışı etkinlikler nasıl değerlendirilecek? Başarının tanımı matematik sınavından 

100 almak mıdır? 

Ortaöğretim kurumlarına yerleştirme ile ilgili yapılan yeniliklerin en dikkat çekici 

noktalarından birisi uzun vadede ders dışı sosyal, sanatsal ve kültürel etkinliklerin 

değerlendirilmesine yönelik hedeflerdir. Bu etkinlikler ölçülebilir olmaları koşuluyla ilerleyen 

yıllarda sisteme dahil edilecektir. Burada asıl amaç çocukların bu yeteneklerini geliştirmelerine 

imkân sağlamaktır. 

30. Matematik yazılısı birinci ve ikinci dönem 100 ama İngilizce kötü ise veya tam tersi 

olursa iki öğrenci de fen lisesine yerleştiğinde haksızlık olmaz mı? 

Burada temel hedeflerden biri öğrenci performansını anlık göstergeler eşliğinde değil, sürece 

yayarak değerlendirmektir. Ortaöğretime yerleştirmeye esas puan tek bir sınavla değil sürece 

yayılarak SBS’de yer alan derslerin değerlendirmesiyle oluşacaktır. 

31. Bir tane sınavın güvenliği sorgulanırken 6 tane sınavın güvenliği nasıl sağlanacak? 

Ortak sınavlarda öğrencilerin normal dönemde okullarda girdikleri yazılılardan farklı bir 

güvenlik tedbiri alınmayacaktır. Üst araması vb. gibi önlemler merkezi değerlendirmeleri 

amacının dışında farklı bir konuma getirerek öğrencileri baskı altına alabilir. Bunun yanında, 

kopya işlemi sınav salonunda görevli öğretmenler tarafından tespit edilen öğrencinin sınavı 

tutanağa bağlanarak geçersiz sayılacaktır. Ortak sınav güvenliğine yönelik olarak en az 2 farklı 

kitapçık türü öngörülmekle birlikte ihtiyaca göre daha fazla kitapçık türü de hazırlanacaktır. 

32. Bu yıl 8. sınıfta olanlar için, 6 ve 7. sınıf not ortalamaları da dikkate alınacak mı? 

Yeni uygulama, öğrencilerin 6 ve 7. sınıf notlarının dikkate alınmasında SBS sisteminden 

herhangi bir farklılık göstermemektedir. Öğrencilerin 6, 7 ve 8. sınıf notları ortaöğretime 

yerleştirmeye esas puanı üzerinde %30 etkili olacaktır. 

33. Doğu illeri kış dolayısıyla 1 ay zorunlu tatilde oluyor. Peki Batı illeriyle aralarında 

eksik kalan kazanımlar nasıl dengelenecek? 

Akademik takvim belirlenirken sınav dönemlerinin mümkün olduğunca ağır kış şartları 

yaşanan dönemlere denk gelmemesi üzerinde durulmuştur. Buna rağmen okulların

hava koşulları nedeniyle tatil olması durumunda öğrencilerin ders eksikliklerini

Eğitim Bilişim Ağı (EBA) üzerinde yer alan içeriklerle gidermeleri sağlanacaktır.

Ayrıca okullarda ders eksikliklerinin giderilmesine yönelik olarak telafi dersleri yapılabilecektir.

Orta vadede ise FATİH Projesi tüm bileşenleriyle tamamlandığında öğrencilerin tabletleriyle EBA üzerinden 

müfredata uygun modülleri izlemesine yönelik altyapı çalışmaları devam etmektedir. 

34. Bakan Bey, öğrenciler kendi sınıflarında sınava girecek diyor. Öğrenciler sıralarda 

üçerli oturuyor. Bu durumda kopyanın önüne nasıl geçilecek? 

Öğrenciler, ortak sınavlara olağanüstü şartlar dışında kendi okullarında gireceklerdir. Ortak 

sınava girmeyecek öğrenciler sınavların yapılacağı günler okulda bulunmayacakları için 

sınavın uygulanmasına yönelik fizikî olumsuzluklar yaşanmayacaktır. Öğrenciler sıralarında 

tekli oturma düzeninde ortak sınava gireceklerdir. Sınavda iki farklı kitapçık türü uygulanacak 

ve sınavların yapılacağı sınıflarda 2 öğretmen bulunacağından kopyanın önüne geçilmiş 

olacaktır. 

35. Yeni uygulama sınav kaygısının azalmasını sağlayacak mı? 

Yeni uygulama, ortaöğretime geçişi sınav odaklı olmaktan çıkarma amacını taşımaktadır. Ortak 

sınavlar, öğrencilere ekstra bir sınav yükü getirmemekte, öğrencinin herhangi bir eğitim-

öğretim döneminde girmek zorunda olduğu yazılılardan birinin merkezi olarak yapılmasını 

sağlamaktadır. Dolayısıyla sınav sayısı artmak bir yana bilakis azalmaktadır. Ortak sınavlara 

öğrencilerin kendi okullarında girecek olmaları, uygulamanın tek sınav odaklı olmaması, sınav 

kaygısını sürece yayması ve öğretmen etkinliğini artırmış olması gibi hususlar gözetildiğinde 

sınav kaygısının azalacağı söylenebilir. 

36. Yeni uygulamaya göre 6 temel ders dışındaki derslere olan ilgi azalmaz mı? 

Öğrencilerin ortaöğretime geçişte kullanılacakları başarı puanının hesaplanmasında 6,7 ve 8. 

sınıflardaki tüm ders notları etkilidir. Ortak sınavlar sadece 8. sınıfların 6 temel ders için 

yapılacaktır. Bu yüzden 6 temel ders dışındaki derslere olan ilginin azalması değil bilakis 

artması söz konusudur. 

37. Her bir temel ders için çoktan seçmeli olarak yapılacak ortak sınavlar müfredatta 

öngörülen kazanımları ölçecek bir nitelik taşıyacak mı? 

Bilindiği gibi müfredat kazanımları sadece ortak sınavlarla ölçülmeyecektir. Öğretmenlerimizin 

yapacağı yazılılarda kazanım değerlendirmelerinde kullanılmaktadır. Yeni uygulama, orta ve 

uzun vadede açık uçlu soruları da içererek kazanımların değerlendirilmesinde daha nitelikli bir 

yapıya kavuşturulacaktır. 

38. Açık uçlu sorular sisteme nasıl dâhil edilecek? 

Merkezi ortak sınavlarda çoktan seçmeli sorular sorulacaktır. Ancak FATİH projesi tüm 

bileşenleriyle birlikte uygulamaya geçtiğinde her öğrencimizde tablet bilgisayar ve her 

sınıfımızda etkileşimli tahta bulunacaktır. Bu imkânlar hayata geçirildiğinde öğrencilerimizin 

elindeki tablet bilgisayarlar açık uçlu sorular sormamıza imkân sağlayacak, bu sayede hem açık 

uçlu sorularla kazanımların ölçülmesi hem de çoklu ortam değerlendirmesi yapmak mümkün 

olacaktır. Yapılan ortak sınavlarda sorulacak açık uçlu sorular o yaş grubu çocuğun bilişsel 

özellikleri dikkate alınarak hazırlanacaktır. Bütün bu açıklamalar göz önünde 

bulundurulduğunda, oluşturulacak modül üzerinden, öğrencilerin kimlik bilgileri gizli tutularak

elektronik ortamda farklı öğretmenler tarafından yapılan değerlendirmelerin ortalamalarıyla o 

derse ait puan verilmesi planlanmaktadır. 

39. Mazeret sınavlarına girme şartları neler olacak? Mazeret sınavları istismar edilmez 

mi? 

Ortak sınavlar, öğrencilere ekstra bir sınav getirmeksizin eğitim öğretim döneminde 

gerçekleştirilen yazılılardan bir tanesinin merkezi yapılmasıdır. Dolayısıyla normal dönemde 

geçerli olan mazeret şartları, ortak sınavlar içinde geçerli olacaktır. 

Mazeret sınavları, ortak sınavlarla eşdeğer nitelikte farklı sorularla, öğrencilerin kendi okulları 

dışında farklı sınav salonlarında yapılacağı için öğrenciler tarafından tercih edilmeyeceği 

düşünülmektedir. Bu yüzden öğrenciler gerçekten mazeret sahibi olmadıkları durumlarda 

mazeret sınavlarına girmek istemeyecektir. 

40. Yeni uygulamada öğrencinin devamsızlığını azaltmak amaçlanıyor, bu nasıl 

gerçekleştirilecek? 

Ortaöğretime yerleştirmede puanların eşit olması durumunda öncelik sıralamalarından birisi de 

okula “özürsüz devamsızlık sayısının azlığı” olduğundan öğrencilerin bu şekilde okula devam 

etmeleri teşvik edilmiş olacaktır. Ayrıca modelin; öğrenci-okul-öğretmen arasındaki ilişkiyi 

merkeze alması, müfredat odaklı olması ve ortaöğretime geçişte öğretmen etkinliğini artırması 

öğrencilerin okula devamsızlığını azaltacaktır. 

41. Sınavlar hangi konuları kapsayacak. Duyduğum kadarı ile ikinci sınav öğretim yılı 

başından itibaren görülen bütün konuları kapsayacakmış. Neden? O zaman okul yazılısı 

gibi değil SBS sınavı gibi olmuyor mu? 

Ortak sınavlar, öğrencilerin okullarında hâlihazırda girmiş oldukları yazılılardan bir tanesinin 

daha denetimli bir şekilde yapılmasıdır. Çalışma takvimine göre konu ve kazanımların 

dağılımını gösteren çizelgelerin uygulanmasında birinci dönemde yapılacak ortak sınavda 

sorulacak soruların kapsamı, eğitim öğretim yılının başından birinci dönem ortak sınavın 

yapılacağı tarihe kadar olan konu ve kazanımlarla sınırlı olacaktır. İkinci dönemde yapılacak 

ortak sınavda sorulacak soruların kapsamı ise eğitim öğretim yılının başından ikinci dönem 

ortak sınavın yapılacağı tarihe kadar işlenecek olan tüm konular ile sınırlı kalacaktır. 

42. “Şırnak'taki öğrencilerin puan ortalaması ile İstanbul'daki öğrencilerin puan 

ortalaması farklı farklı değerlendirmelere tabi tutulacak. Sıralamalar da il bazında 

yapılacak” deniyor. Buradan çıkan sonuç Örneğin 475 puan ile Şırnak birincisi olan 

öğrenci, 500 puanla İstanbul 1.si bir öğrencinin gireceği her okula girebilir demek mi? 

Sorunuzda ifade ettiğinizin aksine Şırnak'taki öğrencilerin puan ortalaması ile İstanbul'daki 

öğrencilerin puan ortalaması farklı farklı değerlendirmelere tabi tutulmayacaktır. Yapılacak 

değerlendirme Türkiye genelini kapsayacaktır. Ayrıca sıralamalarda il bazında yapılmayacak, 

değerlendirmede olduğu gibi Türkiye genelini kapsayacaktır. 

Ortaöğretime geçiş sisteminde alınan puanlar SBS’ de olduğu gibi ülke genelindeki okullara 

yerleştirmede kullanılacak, yerleştirme işlemi geçmişte olduğu gibi puan sıralamasına göre 

yapılacaktır. Örneğin; Osmaniye, Bartın veya Şırnak ilinde Ortaokulu bitiren ve ortak sınava 

giren bir öğrenci il sıralamasına göre değil ortaöğretime yerleştirmeye esas puanına göre tercih 

yaparak İzmir veya Erzurum ilinde bulunan bir Fen Lisesine yerleşebilecektir. Ortak sınavların

yerleştirme işleminde geçerli puandaki %70’lik etkisi Türkiye genelinde 

adaletli bir yerleştirmeyi kolaylaştıracaktır. 

43. Özel okullar kendi sınavlarını yapmak istiyorlar. Ancak Bakanlık yetkilileri, bütün 

okulların MEB tarafından yapılacak sınavı uygulayacağını açıkladı. Özel okullara kendi 

sınavlarını yapma hakkı verilecek mi? Verilecekse her okul kendi sınavlarını mı yapacak, 

yoksa bütün özel okullar kendi içlerinde merkezi bir sınav mı yapacak? Verilmeyecekse 

de, bunun gerekçesi nedir? 

Ortaöğretime yerleştirmeye esas puan devlet okullarında olduğu gibi özel ve özel statülü 

okullar için de kullanılacak, özel ve özel statülü okullar için ayrıca bir sınav yapılmayacaktır. 

44. İlkokuldan itibaren aynı eğitim kurumunda okuyan bir öğrenci, lisede de kendi 

kurumunda devam etmek istiyorsa ve Milli Eğitim Bakanlığı’nın yaptığı sınavlara 

katılmak istemiyorsa ne olacak? Aynı şekilde sınavsız öğrenci alan meslek ya da imam 

hatip liselerine gitmek istemeyen öğrenciler de bu sınavlara girmek zorunda mı, girmek 

istemezse ne olacak? 

Ortak sınavlara öğrenciler bu sınavlar bir üst kademeye geçmeyi belirlemekle birlikte aynı 

zamanda sınıf geçmeyi de belirledikleri için girmek zorundadırlar. 

İlkokuldan itibaren aynı eğitim kurumunda okuyan bir öğrencinin lisede kendi kurumuna 

devam etmesinin önünde herhangi bir engel bulunmamaktadır. Özel okullar durumlarına göre 

MEB’in belirlediği esaslar doğrultusunda öğrenci alımına devam edeceklerdir. 

Ortak sınavlar öğrencilerin okullarda girdikleri yazılılardan biri olduğu için öğrenciler 

ortaöğretime yerleştirmeye esas puanı herhangi bir ortaöğretim kurumuna yerleşmek için 

kullanmasalar dahi ortak sınavlara girmek zorundadırlar. 

Ortak sınav sonuçları, öğrencilerin yılsonu başarı puanları belirlenirken diğer yazılılar ve 

performans ödevleri gibi karne notunun hesaplanmasında kullanılacaktır. Sınavsız öğrenci alan 

okullara gitmek isteyen öğrenciler de ortak sınav sonuçları karne notlarının hesaplanmasında 

kullanılacağından ortak sınavlara girmek zorundadırlar. 

BU HABERLER DE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol

öğretmen, eğitim, haber, meb, kamu, e okul, öğretmenler, sendika, psikoloji, sağlık, ekonomi, kamuhaber, meb haber, öğretmen haber, eğitim haberleri, öğretmen sorunları, eğitim psikolojisi, milli eğitim, kamu haber